میزان سرانه مطالعه در نی ریز چه میزان است ؟

کتابی است پیرامون جامعه شناسی و فرهنگ از یک نویسنده اندیشمند نامدار غربی ، مسئول کتابفروشی  جلد کتاب را باز می کند و صفحه اول را نشان می دهد می گوید : ببینید تیتراژ این کتاب چند نسخه است ؟ در این ستون نیز نام نویسنده و ناشر ، شمارگان کتاب چاپ شده است (1500 نسخه)

 در میان کتاب های خوبی که تازگی مجوز انتشار گرفته اند می گردیم شمارگان هیچ کدام از کتاب ها از یک هزار نسخه فراتر نمی رود. شاید به همین خاطر است که در چند سال گذشته یک الی دو کتابفروشی در نی ریز تعطیل یا  اگر هم باشند وضعیت خوبی نداشته باشند  .

براساس گزارش منتشر شده از سایت تسنیم  سرانه مطالعه در ایران 3 دقیقه است در حالی که سرانه مطالعه در ترکیه یعنی کشور همسایه ایران 5 ساعت و 22 دقیقه است در  مصر 7 ساعت و 30 دقیقه و در هند از همه بیشتر 10 ساعت و 42 دقیقه . نگاهی به شمارگان روزنامه و کتاب در این کشورها هم این رقم را تایید می کند.  

برخی از کارشناسان بر این باورند که مطالعه در ایران فقط در میان گروه یا قشر خاصی از افراد جامعه رواج دارد درحالی که باید این موضوع به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود.

آنان معتقدند، مطالعه در میان مردم هنوز به صورت یک عادت نیز درنیامده و آنها احساس نیاز به خواندن کتاب نمی کنند.

 به گفته این کارشناسان ، تصور عامه از کتاب ،یک حجم انبوه از کاغذ است که باید در فضایی ساکت و به دور از دغدغه آن را خواند، حال آن که می توان کتاب هایی را در جامعه عرضه کرد که مردم برای برطرف کردن نیازهای اولیه خود، برای سرگرمی ، لذت بردن و خندیدن به آن مراجعه کنند و ساعت ها وقت برای مطالعه بگذارند.

اما در این شرایط سرانه مطالعه کتاب در فارس و خصوصا شهر ما نی ریز چه قدر است و چرا سرانه کتاب پائین است .؟

خانم قرائی سرپرست اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی نی ریز  در گفتگو با خبرنگار خبر مردم می گوید : یکی از عمده دلایل کاهش سرانه کتاب در نی ریز بالا بودن قیمت کتاب است .

وی معتقد است هر چند یک بار نیز نمایشگاههایی در سطح شهر برگزار می شود ، که این هم با کم لطفی برخی افراد هر از گاهی  روبرو می شود.

وی با بیان اینکه ناشران مختلفی حاضر به برپایی کتاب در شهر نی ریز هستند اما بدلیل نبود مکان مناسب جهت ارائه کتاب و بالا بودن هزینه نگهداری کتاب این امر به طور مستمر وجود ندارد .

وی اظهار می دارد:اگر والدین و افراد بزرگتر خانواده به مطالعه علاقمند باشند، فرزندان آنها نیز، که همواره از اثرات طبیعی روابط عمیق عاطفی حاکم در خانواده ها برخوردار هستند، با کتاب، بیشتر و بهتر آشنا شده و به مطالعه و کتابخوانی، عادت می کنند.

فرهنگ ایران فرهنگ شفاهی است نه کتبی ، این را کمتر صاحب نظری است که انکار کند، . هر چند به باور برخی کارشناسان فرهنگ ایرانیان در آغاز کتبی بوده ولی در کوران حوادثی که در تاریخ کشور گذشته آثار کتبی از میان رفته اند و تنها روایت شفاهی آنان باقی مانده است .

علیخانی کارشناس کتابداری آباده طشک به نقش آموزش و پرورش در فرهنگ مطالعه اشاره نمود و افزود : در گذشته دانشجویان به عنوان کار آموز به مدارس می رفتند  و دانش آموزان را به درس خواندن ترغیب می نمودند . اما پس از مدتی خانواده ها به این وضع معترض شدند چرا که به باور آنان مطالعه غیر درسی دانش آموزان را از رسیدگی به درسهایشان باز می دارد .

وی می افزاید: پائین بودن سرانه مطالعه در شهرستان و حتی استان فارس  موضوعی ریشه ای است . برخی می گویند فضای مجازی باعث پائین آمدن سرانه  مطالعه کتاب شده . هر چند عامل دیگر  رویکرد آموزش و پرورش می باشد ، رویکردی که حتی  رفتار خانواده ها را بسمت  تشویق آنها به صرف مطالعه کتابهای درسی سوق می دهد .

وی معتقد است نبود پست کتابدار در مدارس نیز از جمله مواردی است که اگر کتابخانه ای هم در مدارس باشد بدون کتابدار سرویس ارائه می شود که این خود مشکلاتی را بوجود می آورد .

جعفر زاده کارشناس کتابداری کتابخانه عمومی نی ریز معتقد است شالود اصلی مطالعه را ابتدا خانواده و بعد از آن مدرسه پی ریزی می کند .

وی وضعیت مطالعه در نی ریز را پایین و نقش بودجه را پر رنگ بر شمرده و می گوید : تا کنون بدلیل کمبود بودجه نتوانسته ایم در بسیاری از روستاهای شهر ستان کتابخانه ای را در خور آنها راه اندازی کنیم

هدایتی  یکی از کارشناسان کتاب و کتاب خوانی  شهر مشکان هم در گفتگو با ما معتقد است :  اکنون مطالعه آزاد  در آموزش و پرورش  نقش و جایگاهی ندارد و والدین دانش آموزان هم رویکرد خود را با  توجه به وضعیت آموزش و پرورش تنظیم می کنند .

 وی می گوید : مردمی که با هزاران مشکل اقتصادی دست و پنجه نرم می‌کنند دیگر فضایی برای کتاب خواندن پیدا نمی‌کنند و به همین دلیل کتاب‌خوانی از اولویت‌های اول این افراد حذف می‌شود.

مدیر کتابفروشی کالج  معتقد است به نظر من وضعیت مطالعه در جامعه اصلاٌ خوب نیست و شور و شوق مردم برای مطالعه نسبت به سالهای گذشته کمتر شده است.

یلدایی راهکار حل این معضل را فرهنگ سازی می داند و می گوید : برخی افراد  علت اصلی کم شدن سرانه مطالعه خصوصا در نی ریز دلیل گرانی کتاب می دانند در حالی که کتابهای بسیار خوب  ما با قیمت 3 الی 10 هزار تومان بیشتر نیست و خانواد ه ها بجای هزینه های اضافی می توانند  برای فرزندانشان کتاب تهیه کنند  .

علی اکبر عابدین نژاد نزدیک به بیست سال است به شغل کتابداری در کتابخانه مرکزی و احمد نی ریزی و درحال حاضر درکتابخانه کوثر نور مشغول به کار است ، وی درخصوص سرانه مطالعه کتاب در گفتگو با خبرنگار خبرمردم  می گوید  : درشهرهای کوچک و روستاها بیشتر  به عضویت درکتابخانه ها اهمیت می دهند ولی وضعیت کتابخانه های عمومی خیلی خوب نیست ، بودجه عمومی کم وخرید کتاب هم به شدت کم شده  است .

وی معتقد است : متاسفانه به شکلی که باید و شاید به کتاب و مطالعه اهمیت داده نمی شود ، مسوولان شهری از قبیل فرماندار، شهردار ، امام جمعه ، روحانیت و مسوولان مرتبط به کتابخانه سرکشی نمی کنند. چرا که آنها  از طریق  تریبونی که دراختیار دارند می توانند برای ترویج کتاب و کتاب خوانی از کتابخانه ها بازدید و سپس مسائل و مشکلات و راههای کسب علم  از طریق مطالعه کتاب  را به دیگران انتقال دهند  چرا که مسوولان ما اگر کمک های فرهنگی را توسعه دهند بهتر از کمک های اقتصادی است ، زیرا همه چیز با فرهنگ سازی امکان پذیر می شود  .

زهره خازن کتابدار کتابخانه احمد نی ریزی از سال 78 تا کنون به شغل مقدس کتابداری مشغول است وی معتقد است : کتاب یکی از مطمئن ترین ابزار های کسب علم و تربیت و دانایی است ، مردمی که با کتاب ارتباط وانس داشته باشند ، مشکلات جامعه را راحت تر برطرف می کنند ، با هم مهربان تر و جامعه کم تنش تری خواهند داشت ، استقبال مردم از کتاب و کتاب خوانی بد نیست یا بهتر خوب هم نیست درصد خیلی کمی از مردم به مطالعه اهمیت می دهند.

یگانه نویسنده نی ریزی نیز در این باره می گوید: مشکل بزرگ کتاب نخواندن مردم کمبود درآمد است و مسوولان فرهنگی باید برای رفع این معضل و ترویج فرهنگ کتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه تلاش کنند.

وی نقش و جایگاه رسانه ها را در ترویج کتابخوانی مهم می داند و ادامه می دهد: رسانه ها می توانند برای آگاه سازی افراد و ترویج فرهنگ مطالعه با ایجاد بسترهایی از طریق اطلاع رسانی، کانون خانواده و مسوولان را متوجه این امر مهم کنند تا نسل های آینده نیز کتابخوان باشند.

وی با اشاره به این که نقش و جایگاه معلم در اشاعه فرهنگ مطالعه را نباید نادیده گرفت، می گوید: روش های تدریس، شیوه نگرش وعلاقه معلم به کتاب ، و انگیزه مطالعه در دانش آموزان موثر است چرا که اگر معلمان، خودشان اهل مطالعه باشند، دانش آموزان را نیز به شیوه های مختلف با کتاب و مطالعه آشنا می سازند.

شاهسونی نویسنده نی ریزی هم در این باره می گوید: برخی نویسندگان بعد از چاپ یک یا دو کتاب و به شهرت رسیدن، دیگر تلاشی برای افزایش محتوا و کیفیت مطلب ،جلب مخاطب و در نظر گرفتن علایق و مشکلات عامه نمی کنند.

اما در ادامه گزارش سری هم به کتابخانه عمومی نی ریز زدیم ، محلی که اکثر قریب به اتفاق دانشجویان و دانش آموزان در جستجوی  کتاب های درسی و اعتقادی  مورد علاقه خود برای مطالعه هستند :

علی دانشجوی ترم 2 رشته مکانیک که در گوشه ای در حال مطالعه است می گوید :  جامعه و فرهنگ ما به کتاب به عنوان یک وسیله‌ی سرگرم‌کننده و تفننی نگاه نمی‌کند، بلکه کتاب، در اعتقادات و فرهنگ ما یک شیء مقدس است که قرار است چیزی جدی به خواننده یاد بدهد.

وی معتقد است : متاسفانه در کتابخانه های ما  کتابهای متنوع و خوب وجود ندارد و مسئولان کتابخانه هم کتابهایی را که نهاد های کتابخانه ها در استان برای انها خریداری می کنند را در مخزن کتاب نگهداری می کنند که این کتابها مطابق با ضائقه خوانندگان نیست .

محسن دانش آموز کلاس 8 هم که با دوست خود برای مطالعه به کتابخانه عمومی نی ریز آمده معتقد است : به نظرم بنده کتاب‌خوانی اجباری شامل کتاب‌های درسی مدارس می‌شود که هدف از آن یادگیری مهارت‌های مختلف است و نوع دوم،  کتابخوانی اختیاری، که می‌تواند بخشی از تفریح و در نهایت فرهنگ عمومی و سبک زندگی باشد هرچند که در نوع اول تا زمان دانشگاه این روند ادامه دارد ولی وجود دنیای مجازی از جمله تلگرام و واتساپ در بین دانش آموزان جایگاه کتاب و کتاب خوانی از بین رفته چرا که  پس از بحث شغل و گرفتاریهای دیگر زندگی  متاسفانه افراد مجالی برای کتاب خواندن آنها پیش نمی آید . 

مشکلات اجتماعی در نی ریز کم نیست وجود اعتیاد ، و از همه مهمتر بیکاری  ، وقتی سرانه مطالعه پائین باشد  به طور مثال چطور می توان به شهروندان  فرهنگ رانندگی را آموخت ؟ چرا که بسیاری از مشکلات اجتماعی را می تواند نتیجه نداشتن مطالعه باشد .

به یاد داشته باشیم مطالعه نه تنها دایره و وازگان کودک را افزایش می دهد بلکه آنان را خلاق و اثر گذار و مولد می کند .

اگر بخواهیم از بسیاری مشکلات کنونی دوری کنیم باید به افزایش مطالعه روی بیاوریم امروز خبرهای فراوانی پیرامون آسیب های اجتماعی که دانش آموزان را تهدید می کند منتشر می شود ، برخی مدیران مدرسه ها می گویند با آسیب هایی رو برو می شوند که هرگز پیش از آن شاهد آن نبوده اند .

اما اگر یک دانش آموز اهل مطالعه بود و دست کم بخشی از وقت خود را به جای پرسه زدن در خیابانها و معاشرت با این و آن در فضای مجازی ، به مطالعه می گذراند آیا نه تنها با زندگی امروزی بهتر آشنا می شد بلکه روش های خلاق تر در زندگی در پیش می گرفت ؟بگذریم که امروز روش های تازه ای در درمان بسیاری از اختلافات روان شناختی به کار می رود که ریشه در مطالعه دارد مانند قصه درمانی و داستان درمانی (کتاب‌خوانی واجب دینی است) همین یک جمله رهبر معظم انقلاب گوشه‌ای از اهمیت بالای ترویج کتاب‌خوانی را به عنوان عامل تعالی فرهنگ جامعه و شاخصه‌ای در راستای توسعه ارزش‌های انسانی به نمایش می‌گذارد، هر چه که هست امروز سرمایه‌گذاری مادی و معنوی در توسعه کتاب‌خوانی از بسیاری از سرمایه‌گذاری‌های کلان دیگر الزام آورتر است تا جامعه بی‌مطالعه ایرانی که همیشه بیشتر مایل بوده بشنود تا بخواند و همیشه با کتاب قهر بوده است بالاخره با این یار مهربان آشتی کند.