دست و پا کردن شغل مناسب و دلخواه به خودی خود گذر از هفت خوان رستم و دشوار است.این در حالی است که در نیریز وضع شغل آن چنان مناسب نیست.برای افراد توانا سالم و تحصیلکرده هم شغلی وجود ندارد چه برسد برای افراد کم توان و معلول.
این وضع در حالی است که به گفته گودرزی معاون توانبخشی بهزیستی با توجه به ماده 7 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوبه مجلس شورای اسلامی 3 درصد از سهمیه استخدام هر دستگاه متعلق به توانخواهان است.
در این میان خانم زارعی رئیس اداره بهزیستی نیریز بیان میکند:تعداد معلولین حاضر در نیریز 2732 نفر است که طیفهای مختلف از جمله نابینایان،ضایعات نخاعی و....را در بر میگیرد و تحت پوشش بهزیستی قرار دارند.
وی ادامه میدهد:در اشتغال و توانمندسازی،معلولان شامل دو دسته هستند:افرادی که از بالاترین شدت معلولیت برخوردارند و توانایی انجام فعالیتهای مستقل ندارند و افراد دیگر که از معلولیت متوسطی برخوردارند و توانایی کار و فعالیت مستقل را دارند که دریافت کننده خدمات توانبخشی و مددکاری میباشند و بایستی زمینه بازتوانی آنها فراهم گردد.
او اضافه میکند:مستمری معلولین و خانوادههای تحت حمایت بهزیستی براساس تعداد خانوار در سال 95 بین 53 تا 100 هزار تومان بوده است که در سال 96 و براساس قانون برنامه ششم توسعه مبالغ بر مبنای متوسط بیست درصد (20%)حداقل دستمزد مصوب شورای عالی کار افزایش پیدا کرده است.علاوه بر این افرادی که به عنوان معلول خیلی شدید هستند از جمله بیماران ضایعه نخاعی که بالاترین حد معلولیت به حساب می آید ماهیانه علاوه بر مبلغ مستمری،150تا 200 هزار تومان هم بعنوان کمک هزینه حق پرستاری دریافت میکنند.
او میافزاید:دسته بعد معلولانی هستند که از معلولیت خفیف و متوسطی برخوردارند و توانایی اشتغال و تولید همچنین حضور در عرصه جامعه را مانند سایر افراد دارند.این گروه همان افرادی هستند که به کمک بهزیستی با همت و توانایی خود توانسته اند در زمینههای هنری،فرهنگی،آموزشی تلاش نموده و مراتب علمیکارشناسی و دکتری در تمامیرشتهها به دست آوردند.
وی بیان میکند:همت و اراده معلولین پشت دیوار بی اعتمادی و نگرش غلطی که در سطح جامعه وجود دارد کوتاه میگردد گرچه بیکاری برای همه یک معضل است.اما معلولان سهم عادلانه ای هم از این وضع اشتغال دریافت نکرده اند و در سهمیه استخدامی ها و دستگاههای دولتی و نهاد ها و سایر نهادهای عمومی شهر داری ها و سایر سازمانهای دیگر جایی نداشته اند.
زارعی میگوید:اداره بهزیستی همیشه پیگیری و درخواست حق معلولین را به عنوان یک ماموریت در سطح کلان برای خودش به جریان انداخته است.
او درباره قانون حمایت از معلولین میگوید:قانون حمایت از معلولین تصویب شده اما تاکنون به خوبی اجرا نشده است و در واقع مهمترین مشکل معلولان باور غلط در سطح جامعه است.
وی ادامه میدهد:متاسفانه در ذهن مردم نسبت به توانمندی این قشر مشکلاتی وجود دارد هر چند این افراد بخشی از توانایی خود را از دست داده اند اما در قوه تفکر و حافظه بی نظیر هستند.
زارعی بیان میکند در صورتی که این بی اعتمادی و باور اشتباه اصلاح شود معلولین نه تنها افرادی صرفا خدمت گیرنده بلکه میتوانند خود افرادی تولید کننده و تاثیر گذار در همه عرصههای جامعه باشند.
وی میافزاید:مصداق زیادی برای این ادعا وجود دارد،به عنوان مثال ما میلیارد ها تومان صرف افراد سالم میکنیم اما در برخی موارد نتیجه دلخواه را به دست نمی آوریم.
این درحالی است که این معلولان نشان داده اند که در بسیاری از عرصههای علمی،ادبی،ورزشی و....بارها برای کشور افتخار آفرینی کرده اند.
خانم زارعی در ادامه میافزاید:دستیابی به استقلال همه جانبه خصوصا استقلال اقتصادی که از برنامههای راهبردی سازمان بهزیستی میباشد مرهون شغل پایدار متناسب با شرایط موجود جامعه است که بر همین مبنا آماده سازی شغلی میتواند شرایط انتخاب آگاهانه افراد برای دستیابی به فرصتهای شغلی متناسب با توانایی ها و علایقشان را فراهم نموده و گام موثری در جهت توانمند نمودن فرد و نهایتا جامعه محسوب گردد.
وی با بیان اینکه در همین راستا واحد اشتغال اداره بهزیستی شهرستان اقدام به برگزاری دورههای کارآفرینی و مهارتهای کسب و کار در 4 جلسه و دورههای مهارتهای زندگی در 3 جلسه جهت مددجویان در واحدهای توانبخشی،امور اجتماعی،پیشگیری،اورژانس اجتماعی و همچنین مربیهای مهدهای کودک تحت نظارت نموده است افزود:پس از آماده سازی شغلی در سال 1395 تعداد 42 نفر از افراد جامعه هدف از تسهیلات خوداشتغالی با بهره 4 درصد به مبلغ 3950 میلیون ریال جهت راه اندازی شغل بهره مند گردیدند.
وی در ادامه افزود:به منظور تثبیت و پایداری شغلی تاکنون تعداد 278 نفر از معلولین و مددجویان نیز از طریق مشوقهای بیمه ای(بیمه سهم خویش فرما،بیمه سهم کارفرما،بیمه ارتقاء کارایی معلولین و بیمه هدفمندی از محل یارانهها)مورد حمایت قرار گرفتند.
ریس اداره بهزیستی نیریز خاطر نشان کرد:اعطاء تسهیلات کمک سرمایه کار و استاد شاگردی جهت 31 مورد از توانخواهان و زنان سرپرست خانوار جمعا به مبلغ یک میلیارد ریال(100میلیون تومان)از اقدامات واحد اشتغال این اداره در سال گذشته میباشد.
وی در پایان تصریح کرد:علاوه بر آن نمایشگاههای متعدد از صنایع دستی و فعالیتهای هنری جامعه هدف در هفته بهزیستی و روز جهانی معلولین در سطح شهرستان و استان به منظور معرفی آثار جامعه هدف برگزار گردید،که در مجموع خدمات ارائه شده و اقدامات بعمل آمده منجر به ایجاد اشتغال 73 نفر از افراد جامعه هدف و حمایت و تثبیت موقعیت شغلی 278 نفر از افراد نیازمند گردیده است.
محمد معلول 35 ساله که دارای مدرک کارشناسی است و در مسابقات پاورلیفتینگ حائز مقامهای متعددی شده است میگوید:با توجه به هزینههای بالای زندگی و مبلغ ناچیز مستمری،نبود اشتغال موجب می شود که ما معلولین از تحرک،پویایی و فعالیت در جامعه عقب بمانیم و آینده متزلزلی داشته باشیم.
وی اظهار می نماید:وقتی معلول کار نداشته باشد قطعا بیمه و بازنشستگی هم نخواهد داشت و تا آخر عمر فردی نیازمند باقی می ماند اما در صورت شاغل بودن و درآمد زایی وابستگی به خانواده و اجتماع کم شده و همین طور دیگر نیازمند حمایت بهزیستی در خصوص مستمری نخواهیم بود.
حامد 25 ساله یکی دیگر از معلولین جسمی حرکتی است که با توجه به مشکلات و محدودیت ها ادامه تحصیل را انتخاب کرده است میگوید:
من به خاطر علاقه تحصیل را ادامه داده ام،اما با توجه به شرایط موجود هیچ امیدی به بهره برداری از مدرک و تحصیل خود جهت اشتغال ندارم.
زهرا معلولی است که علاقه زیادی به ادامه تحصیل دارد و هم اکنون با مشقات فراوان در حال تحصیل در رشته حقوق میباشد،میگوید:اینکه کارفرمایان علاقه ای به استخدام افراد معلول ندارند طبیعی است زیرا افراد غیرمعلول با 30 سال کار بازنشسته می شوند اما معلولین با 20 سال باید بازنشسته شوند.
وی با اشاره به مستمری ماهیانه بهزیستی به معلولین هم میگوید:ای کاش بهزیستی به جای مستمری کارخانه یا کارگاهی برای معلولان تاسیس میکرد تا معلولان درآمدی ثابت داشته باشند و از مزایایی چون بیمه و بازنشستگی برخوردار شوند.
علی که از ناحیه چشم دچار معلولیت شده هم اکنون پس از تحصیل در رشته حقوق دفتر وکالتی را در شهر راه اندازی نموده با انتقاد از اعتماد نداشتن به توانایی معلولان از سوی جامعه،اظهار میکند:بسیاری از شغل ها نیازمند توان فیزیکی نیست بلکه توان ذهنی و فکری را می طلبد ولی معلولیت بهانه ای است تا از ظرفیت ویژه معلولین استفاده نشود.
این وکیل دادگستری ادامه میدهد:فراهم آوردن زمینه اشتغال برای معلولین به آن ها شخصیت و عزت نفس میدهد و استقلال مالی باعث می شود که دیگر منتظر و نگران کمکهای دیگران نباشند.
معاون هماهنگی موسسات غیر دولتی مشارکتهای مردمی و اشتغال بهزیستی فارس محمد رضا هوشیار در مورد وضع اشتغال معلولین فارس در گفتگو ی تلفنی با خبرنگار هفته نامه خبر میگوید:با وجود این که سهم معلولان از استخدام ها در ارگانهای مختلف استان طبق قانون باید 3 درصد باشد،برخی مدیران آن طور که باید همکاری نمیکنند.
وی ادامه داد:معلولان سرپرست خانوارها و سایر مددجویان بهزیستی 18 تا 50 ساله طی پروسه ای تحت عنوان آماده سازی شغلی میتوانند به شرطی تسهیلات بگیرند که آن را در زمینه ایجاد و توسعه اشتغال هزینه کنند.
هوشیار اضاقه میکند:در این باره بر حسب توانمندی و علاقه مندی افراد تحت پوشش بهزیستی پس از ارائه مهارتهای زندگی،فن کار و بازاریابی،تسهیلات به آنها داده می شود.
معاون مشارکتهای مردمی و اشتغال بهزیستی فارس میگوید:پس از گذراندن مراحل مربوطه از جمله آماده سازی شغلی 10 تا 15 میلیون تومان تسهیلات به مددجو ارائه می شود و در ادامه هزینه کرد آن برای اشتغال مورد بررسی قرار میگیرد و در صورت رعایت نکردن این مهم تذکر داده می شود.
هوشیار افزود:از آغاز سال گذشته 751 مددجو برای راه اندازی کسب و کار خود وام گرفته اند.همچنین به 424 نفر در زمینه شغلهای خانگی تسهیلات داده شده است.
این مقام مسئول بهزیستی فارس بیان میکند:سهم بیمه کارفرما و خویش فرما نیز از سال گذشته برای یک هزار و 600 مددجوی فارس پرداخت شده به طوری که برای جبران نداشتن کارایی ها مبلغ یک میلیارد و 147 میلیون تومان هزینه شده است.
گودرزی معاون توانبخشی بهزیستی فارس هم در گفتگو با خبرنگار خبر مردم بیان میکند:با توجه به ماده 7 قانون جامع حمایت از حقوق معلولان مصوبه مجلس شورای اسلامی 3 درصد از سهمیه استخدام هر دستگاه متعلق به توانخواهان است.
وی میگوید:باید در نظر داشت سازمان بهزیستی به تنهایی جوابگوی اشتغال توانخواهان نخواهد بود و این کار یک همت و همکاری همه جانبه توسط دستگاههای دخیل در این امر را می طلبد.
سر پرست معاونت توانبخشی بهزیستی فارس ادامه میدهد:بیش از 1298 نفر از توانخواهان در 10 ماهه سال گذشته با هماهنگی معاونت اشتغال و مشارکتهای مردمی سازمان بهزیستی استان پس از آمادگی شغلی از قبیل تسهیلات قرض الحسنه تا سقف 150 میلیون ریال مشوقهای حمایتی بیمه ای (کارفرمایی و خویش فرمایی )و...برخوردار گردیده اند که این خدمات در نهایت منجر به توانمندسازی این افراد میگردد.
گودرزی یاد آور شد:انتظار میرود با تاکید مسئولان استان و شهرستانها در سال جاری مبنی بر لزوم همکاری و رعایت این قانون توسط دستگاههای اجرایی و در صورت صدور مجوز استخدام سهمیه مذکور جهت استخدام،این افراد محفوظ و رعایت گردد.
او ادامه میدهد:البته در سازمان بهزیستی بحث توانبخشی حرفه ای را نیز دنبال میکنیم که فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی است که در ابعاد ارزشیابی و راهنمایی حرفه ای و آموزش حرفه ای همچنین کاریابی و اشتغال و پیگیری در جهت قادر سازی فرد معلول برای دستیابی به شغل مناسب بازگشت معلول به زندگی شغلی هدف نهایی خدمات در توانبخشی است.
در پایان میتوان گفت:با توجه به وضعیت بازار کار،مناسب بودن کیفیت و کمیت آموزش فرد معلول،خصوصیات فردی و علمیکاریاب از جهت توان ایجاد رابطه،آشنایی با معلولیت ها،میزان نفوذ کاریاب در جامعه،تامین امنیت حقوق کارفرمایان،استفاده از تسهیلات قانونی در جهت آموزش و اشتغال معلولان،توانبخشی حرفه ای صورت خواهد گرفت.
قطعا بیکاری معلولین علاوه بر ایجاد مشکلات و معضلات فراوان اقتصادی برای آنان،جایگاه انسانی و اجتماعی و فرهنگی آنها را نیز در جامعه تنزل میدهد و روحیة یأس،خودکمبینی،رکود و ناتوانی را در میان آنان ترویج مینماید.به همین دلائل هزینههای مادی و معنوی فراوانی برای خانوادههای معلولین و جامعه به وجود می آورد.بنابراین مشارکت فعال معلولین در جامعه اولاً موجب افزایش روحیه و باور به زندگی مفید در میان آنها خواهد شد و ثانیاً هزینههای پرداخت مستمریهای مادامالعمر را کاهش خواهد داد.
در حال حاضر باتوجه به عدم مناسب سازي بسياري از محيطهاي کاري و عدم توجه به قانون سه درصد استخدام معلولين در دستگاههاي دولتي که گاها رسما توسط برخي وزارت خانهها زير پا گذاشته ميشود و نداشتن برنامه اي منسجم براي خود اشتغالي معلولين متناسب با مهارتها و شرايط جديد اقتصادي و افزايش قيمتها،اشتغال دغدغه ای بزرگ برای معلولین و خانوادههایشان شده است.