با توجه به عمق چاه‌ها، تاثیر 4/311 میلیمتر بارندگیهای اخیر، اردیبهشت ماه مشخص می‌شود

بارش رحمت الهی در روزهای پایانی بهمن ماه که با پنج روز بارندگی مستمر در چند دهه گذشته بی سابقه بود، نوید بخش سال زراعی پربارانی برای مردم شهرستان بخصوص کشاورزان را می‌دهد.

این بارش ها هر چند سبب خوشحالی مردم به ویژه کشاورزان شد اما، در برخی مناطق شهرستان نیز مشکلاتی را در پی داشت.

مرور اتفاقات و اقدامات انجام شده در این مدت می‌تواند ما را در برخورد با چنین مواردی آماده نماید.

از جمله‌این موارد: آب گرفتگی معابر،آسیب دیدن ساختمانهای قدیمی و فرسوده بخصوص در بافتهای قدیمی و بافتهای غیر مجازی که در محدوده شهری نی‌ریز ساخته شده‌اند مانند: محله معروف به عربها، محله نواب صفوی و محله کوی سجاد شد. بدلیل اینکه‌این مناطق عمدتا در مسیر روان آبها بوده و در بافتهای غیر مجاز این مناطق هیچ گونه مسیری جهت آبهای سطحی تعبیه نشده‌است. 

در اثر این بارش ها بسیاری از رودخانه‌های شهرستان و همچنین آبشارهای فصلی جاری شدند. آبشار فصلی تارم که با 115 متر ارتفاع بلندترین آبشار فصلی خاورمیانه‌است جان دوباره گرفت و موجب خوشحالی مردم نی‌ریز شد. در پی این بارندگی ها چشمه فصلی بشر، رودخانه‌های پلنگان، چشمه شربویه، هفت حوض و بسیاری از چشمه سارهای سطح شهرستان نی‌ریز، آباده طشک، مشکان و قطرویه که برخی از آنها سالها خشکیده بود جان دوباره گرفت و جاری شدند.

در سطح روستاها نیز بارندگی موجب جاری شدن سیلاب ها و پرآب شدن بیشتر گوراب هاگردید.در شهر قطرویه و ریز آب نیز گورابها پر شده و رود خانه‌های فصلی از جمله عین الجلال واقع در پارک ملی قطرویه و غفور آباد جاری شدند.در مشکان سد گنو مملو از آب شده و گورابهای اکبر آباد و معدن نیز آبگیری شدند در بخش آباده طشک نیز بیشتر رودخانه‌های فصلی از جمله کندر و چاه مبارک و رودخانه‌های تنگ بزین جاری شدند بند خاکی واقع در تم شولی و گوراب و بند خاکی در دهستان بختگان، گوراب دهمورد نیز از آب باران بهره مند شدند.

با لبریز شدن گورابهای سطح شهر آبهای روان به طرف دریاچه بختگان سرازیر شد وسطح دریاچه بختگان را بصورت مطلوبی آب گیری نمود. 

ستاد بحران شهرستان از آغاز بارش ها کار امداد رسانی به حادثه دیدگان را مدیریت نموده و با همکاری ارگانها و نهادها و ادارات زیربط امدادرسانی آغاز شد.

در روستای ریزآب ازچهار بند خاکی(گوراب) دو بند مملو از آب شده و بدلیل نداشتن سر ریز کافی و واقع شدن در بالا دست روستا با ادامه بارشها و سراریز شدن بخش زیادی ازسیلابهای آبریز منطقه لایزنگان داراب به طرف ریزآب بنا به تصمیم ستاد بحران با اعلام خطرمحله علی آبادو همچنین روستای ریزآب تخلیه شدو در آخرین ساعات جمعه 29 بهمن ماه بدلیل فشار بالای آب دیواره گوراب شماره چهار ریزآب علی رغم اقدامات پیشگیرانه جهت کنترل حجم زیاد آب ورودی به گورابشکسته شده و محله علی آباد دچار سیلاب گردید.

مهندس فریدون حیدری، رئیس اداره منابع آب نی‌ریز در گفتگو با خبر نگار هفته نامه خبر مردم علت اصلی این حادثه را جاری شدن سیلاب با دبی فوق تصور ( با دوره بازگشت یکصد ساله )و سر ریز شدن آب از روی بدنه حوضچه شماره چهار گوراب ریزآب بیان نمود.

 وی همچنین اظهار داشت:

همانطور که قبلا نیز بیان شده‌است، سد چشمه عاشق که تا قبل از این حادثه(جمعه 29 بهمن ) نزدیک به 8 میلیون متر مکعب آبگیری شده بود تا صبح شنبه(30 بهمن)، یعنی کمتر از یک روز از حادثه سیل ریزآب بیش از 29 میلیون متر مکعب از 69 میلیون متر مکعب ظرفیت آن آبگیری شده بود و این نشان دهنده حجم بالای نزولات آسمانی و سیلابهای ایجاد شده متعاقب آن می‌باشد.

 وی ادامه داد:

همانگونه که قبلا نیز بیان نموده‌ایم، اگر در آن مقطع زمانی سد چشمه عاشق آبگیری نداشت ممکن بود یک فاجعه و حادثه تلخ رخ نمایدو مردم پایین دست سد با مشکل حادی مواجه شوندو این مقایسه را هم داشته باشید که حوضچه شماره چهارگوراب ریزاب ظرفیتی در حدود 200 تا 300 هزار متر مکعب داشته که تخریب آن محله علی آباد ریزاب را دچار حادثه نمود، حال اگر ده‌ها میلیون متر مکعب آب مهار شده توسط سد چشمه عاشق به پایین دست سرازیر می‌شد چه تخریب وسیعی را ایجاد می نمود.

 مهندس حیدری همچنین ادامه داد:

با ادامه بارشها و ورودی آب به سد،طبق آخرین آمار مستند ارائه شده تا تاریخ 7 فروردین 96 یعنی 38 روز پس از حادثه سیل ریزاب حجم ذخیره سد چشمه عاشق به بیش از 43 میلیون متر مکعب رسیده‌است.

رئیس اداره منابع آب نی‌ریز در مورد تاثیر این بارشها بر سفره‌های زیر زمینی آب شرب بیان داشت:

زمان تاثیر این بارشها بر سفره‌های زیر زمینی متفاوت می‌باشد، برای مثال در منطقه ریزاب بدلیل قرار داشتن چاه آب شرب در فاصله بین دو گوراب و حجم بالای آب تزریق شده به سفره بسرعت وضعیت کمیت و کیفیت این چاه تغییر نمود، اما در مورد خود شهرستان نی‌ریز نزول رحمت الهی درباره زمانی کم تاثیر چندانی بر سفره‌های زیر زمینی آب شرب ندارد و بدلیل عمق چاه‌های آب شرب نی‌ریزکه در حدود 250 متر می‌باشدو همچنین بدلیل وضعیت کوهستانی منطقه اطراف این چاه‌ها مدت زمان بیشتری طول خواهد کشید تا تاثیر این نزولات بر چاه‌های آب شرب نمایان شود و قطعا در اردیبهشت ماه‌این تاثیر مشهود خواهد بود.

وی با بیان اینکه 1885حلقه چاه صنعتی، کشاورزی وشرب در هشت دشت نی‌ریز وجود دارد افزود:طرح مطالعاتی چاه‌های شرب هر ماه یک بار توسط مرکز مطالعاتی مستقر در فسا که شرق فارس را پوشش می‌دهد اندازه گیری می‌شود.

لازم به ذکر است، سامانه بارشی که به تدریج از اوایل روز یک شنبه 24 بهمن 95 اغاز شد تا بعدازظهر جمعه 29 بهمن در سطح شهرستان بارندگی 4/172 میلی متر باران بارید که بیشترین بارندگی تا این تاریخ متعلق به هرگان با 5/233 میلی متر کمترین با 92 میلی متر مربوط به بنارویه بود.

 بر اساس آخرین اعلام اداره هواشناسی نی‌ریز آمار بارندگی شهرستان نی‌ریز در سال زراعی جاری تا تاریخ 6 فروردین 96 به شرح جدول بالا می‌باشد:

که بر اساس این آمار بیشترین بارشها متعلق به هرگان با 5/521 میلیمتر و کمترین بارشها تم شولی با 1/210 میلیمتر می‌باشد.

علی رضا بهنام سرپرست اداره هواشناسی نی‌ریز میزان بارشهای نی‌ریز از 6 تا 13 فروردین را 4/0 اعلام نمود که با احتساب بارشهای قبلی جمع نزولات آسمانی نی‌ریز تا تاریخ 13 فروردین 8/311 میلیمتر می‌باشد.

وی افزود: تغییرات بارش ایستگاه نی‌ریز نسبت به سال گذشته در مدت مشابه با افزایش ١١٤,٧ درصدی روبرو می‌باشد.

همچنین درصد تغییرات میانگین بارش شهرستان نسبت به سال گذشته در مدت مشابه با افزایش ٩٨,٨ درصدی روبرو است.

 وی همچنین ادامه داد:

 با توجه به وضعیت جوی فصل بهار احتمال بارشها وجود دارد اما، این بارشها رگباری و پراکنده خواهد بود.

در پایان بخشی از راهکارهایی که می بایست فورا و بدون فوت وقت انجام گیرد تا لااقل وضعیت آبی شهرستان در همین حالت بحرانی باقی بماند و تنها کنترل شود را متذکر می شویم، وگرنه برگرداندن وضعیت آبی شهرستان به گذشته بسیار بعید است. 

1- استفاده از روش آبیاری قطره‌ای و ممنوعیت کشاورزی غرقابی 

2- تغییر در کشت محصولات با نیاز آبی زیاد و به محصولات با نیاز آبی کم 

3- تعمیر و تغییر لوله‌های انتقال آب تغییر در فرهنگ استفاده از آب شرب 

4- نظارت قاطعانه بر فعالیت چاه‌های غیر مجاز