روستای محمود آباد، مستعد ایجاد صنایع کوچک روستایی

با مروری اجمالی به سوابق و تاریخچه تشکیل اکثر روستاها و آبادیهای بخش مرکزی نی‌ریز متوجه‌این نکته خواهیم شد که اکثر این روستاها قدمت سکونت متمرکز و ثابت در آنها غالبا بین 50 تانزدیک به 100 سال اخیر و عمدتا هم از عشایر ایلات خمسه هستند که در میانه راه (میان بند) مسیر مهاجرت و کوچ خود و در چهار چوب سیاستهای اسکان عشایر قبل از انقلاب در نی‌ریز اسکان داده شده‌اند.

 اسکان نقطه‌ای عشایر هرچند از نظر آسایش و رفاه و مهمتر از همه آموزش مزایایی را بهمراه دارد اما به‌دلیل اینکه در اکثر مناطق کشور عزیز و چهار فصل ما جهت تامین علوفه در طول یکسال در حالت طبیعی این استعداد را ندارد جهت تامین معیشت این عشایر اسکان داده شده ترویج کشاورزی آن هم به‌صورت کاملا سنتی انجام شده‌است و با کاهش ذخایر منابع آب، این جوامع عشایری اسکان داده شده که در روزگاری نه چندان دور علاوه بر تامین نیاز محصولات دامی مورد نیاز خود و کشور، مازاد بر نیاز آن را هم صادر می نمودند خود به یکی از پر مشکلترین جوامع تولیدی و روستایی ما تبدیل شده‌اند.

 ازجمله‌این جوامع عشایری اسکان داده شده، روستای محمود آباد واقع در بخش مرکزی نی‌ریز می‌باشد.

 با هماهنگی قبلی با بزرگتران محلی، دهیاری و شورای اسلامی محل به‌این روستا مراجعه و پای صحبت آنان نشستیم.

پرویز علی خانی از بزرگان و معتمدین محلی محمود آباد در مورد تاریخچه سکونت و استقرار در این روستا اظهار داشت:

سابقه‌این روستا و همچنین مجموعه تل مهتابی به سال 1353 و طرح استقرار و سکونت عشایر بر می‌گردد. از اینرو بافت غالب روستا عشایری‌ها و اکثر اهالی اصلی روستا از عشایر عرب ایل خمسه هستند.

وی ادامه داد:

 به‌دلیل اینکه خط سیر کوچ عشایر از مسیر بوانات تا منطقه لار از مسیر نی‌ریز و استهبان می گذ شته‌است نی‌ریز که به‌نوعی حد وسط و یا منطقه معتدل و میان بند بشمار می رفته‌است جهت سکونت تعدادی از اعضائ ایل خمسه در نظر گرفته شده‌است و علی رغم اینکه منبع در آمد و معیشت عشایر کوچ نشین دامداری است، ولی بعد از اسکان عشایر عمده در آمد و معیشت آنها کشاورزی و تولید محصول غله، کنجد، ذرت، پنبه و صیفی‌جات قرار گرفت که در ابتدا از طریق رشته قناتهای موجود در منطقه آب مورد نیاز این کشاورزی تامین می گشت و به مرور و با رشد کشاورزی استفاده از چاه‌های کشاورزی هم متداول گشت که نتیجه آن برداشت بیش از حد آبهای زیر زمینی و کاهش آب قنوات و در نهایت خشکی آنها گردید.

وی همچنین افزود:

البته با افزایش برداشت از منابع آب و خشکسالی سالهای اخیر کاهش کمیت و کیفیت آب چاه‌های کشاورزی را نیز به‌دنبال داشته‌است، البته نکته مهمی که باید مورد توجه شما قرار بگیرد این است که منطقه نی‌ریز به‌صورت کلی کم بارش بوده‌است و بنده با 82 سال سن فقط دو سال پر باران را شاهد بوده‌ام یکی سال 65 و یکی هم همین بارندگی اخیر در چند روز گذشته که بارندگی‌های مستمر پنج روز پیاپی را شاهد بوده‌ایم.

 وی در مورد وضعیت اشتغال و منبع در آمد اهالی روستا بیان داشت:

 به‌دلیل اینکه نسل جوان از سنتها و صنایع دستی رواج داشته در بین جوامع سنتی و قدیمی از جمله بافت قالی و گلیم و امثال فاصله گرفته‌است و نسل کنونی به‌دلیل برخی مشکلات در فروش و بازار یابی این محصولات تمایل و انگیزه‌ای به ادامه مسیر نیاکان خود ندارد بیشتر جمعیت مفید روستا ناچار به مهاجرت روزانه و فصلی و بعضا با مخاطرات آن به کار در شهرهای مجاور و حتی دورتر مشغول می‌باشند.

 ایشان بیکاری جوانان به‌دلیل خشکسالی و رکود سالهای اخیر و نداشتن سرمایه و در مرحله بعد هم عدم آشنایی جوانان و جمعیت کار آفرین روستا با طرحها و راهکارهای جایگزین کشاورزی رو به افول را  از جمله نیازهای اساسی اهالی بیان نمود که علی رغم تلاش دهیار و شورای روستا و پی‌گیری بخشدارو فرماندار محترم مشکل معیشت مردم این روستا هم مانند بسیاری از روستا ئیان هنوز هم عمده ترین خواسته مردم از مسئولین و نهادهای فعال در این زمینه می‌باشد.

دلشاد علی خانی رئیس شورای اسلامی روستای محمود آباد درمورد سوابق فعالیت شورا ها در این روستا بیان کرد:

قبل از تشکیل شوراهای اسلامی امور روستا به‌صورت کدخدا منشی و با حضور بزرگان و ریش سفیدان حل و فصل می‌گردید و هنوز هم مسائل روستا با حضور بزرگترها و ریش سفیدان مورد برر سی قرار می‌گیرد و پی‌گیری این تصمیمات توسط شورا و دهیار انجام می‌شود.

 وی ادامه داد:

 با وجود همه مشکلات و مهاجرت بسیاری از اهالی ولی جمعیت روستا با رشد مناسبی از 350 نفر در سال 89 به بیش از 530 نفر در سر شماری سال 95 بالغ گشته‌است که خود جای امیدواری بسیاری جهت پیشرفت و توسعه‌این روستا دارد.

وی همچنین ادامه داد:

جهت نوسازی و مقاوم سازی بافت روستا با همکاری و همراهی اهالی و هماهنگی بنیاد مسکن زمین مورد نیاز توسط خود مردم محلی به بنیاد مسکن اهداء گردید و در نهایت با طی مراحل قانونی و حقوقی جهت ساخت به متقاضیان واگذار گردید و در حال حاضر بیش از 50 واحد ازقطعات فاز اول ساخته شده‌است هرچند با همکاری و تلاش مسئولین مربوطه گاز کشی و برق رسانی و اجرای شبکه آبرسانی تا شهرک جدید انجام شده‌است در ادامه با دو مشکل روبرو شده‌ایم که در حال پی‌گیری و رفع آن هستیم یکی اینکه به‌دلیل اینکه زمین شهرک اهدایی است و بابت تملک مبلغی به بنیاد مسکن پرداخت نشده‌است. بنیاد مسکن تعهدی به انجام زیر ساخت و خیابان کشی ندارد و مورد دوم عدم واگذاری انشعاب آب به ساختمانهای شهرک جدید به‌دلیل فرسودگی شبکه آبرسانی و توزیع آب قدیمی روستا است که با همراهی مهندس شکوهی جهت رفع موقت این مشکل تدابیری انجام شده‌است تا بتوان اعتبار لازم جهت تعویض شبکه آب روستا را تامین نمود و مشکل آب روستا به‌صورت زیر بنایی حل شود.

بهیار علی خانی نایب رئیس و عضو دیگر شورای اسلامی دیگر مشکلات این روستا را اینچنین بیان نمود:

 به دلیل اینکه در شهرک جدید قبل از خیابان کشی و اجرای زیر ساخت قطعات زمین جهت ساخت و ساز توسط بنیاد مسکن واگذار شده‌است، خاکی بودن خیابانها و گلی بودن زمین در فصل بارندگی مشکلات بسیاری را برای اهالی به‌خصوص کودکان دبستانی و نونهالان مهد روستا ایجاد می‌نماید.

وی در ادامه عدم وجود شبکه تلفن ثابت و عدم آنتن دهی تلفن همراه و کیفیت نامناسب شبکه‌های رادیو و تلویزیونی را از دیگر نیازهای اهالی محمود آباد بیان نمود.

محمد رضا سلیم نژاد از جوانان تحصیل کرده و فعال روستا در مورد مسائل مورد توجه و نیازهای قشر جوان بیان نمود:

نکته مهم که باید مورد توجه باشدو به آن اشاره شد، این است که‌این روستا هم مانند اکثر روستاهای بخش مرکزی معیشت و منبع درآمد اصلی اهالی زراعت ودر مرحله دوم هم دامداری بوده‌است که به‌دلیل خشکسالی‌های ممتد سالهای اخیر به مقیاس قابل توجهی از بین رفته و یا کاهش شدیدی داشته‌است از اینرو حفظ وضع موجود و جایگزینی کشاورزی و یا دامداریهای بسته و صنعتی و همچنین صنایع کوچک روستایی و مشاغل خانگی که بانوان هم بتوانند در آن دخیل باشند می‌تواند راهکار مناسبی جهت جبران معیشت و مهمتر از آن امنیت خاطر خانواده‌ها به‌خصوص بانوان باشد که در جوامع کوچک روستایی علاوه بر مشکلات اقتصادی به‌دلیل از بین رفتن مشاغل سنتی کشاورزی و دامداری و صنایع وابسته به آن و عدم وجود تفریحات و مسائل رفاهی و فرهنگی مناسب دچار نوعی خستگی و افسردگی مزمن می‌باشند.

عیسی سلیم نژاد دهیار جوان روستای محمود آباد اقدامات انجام شده در طول دوره کوتاه چند ساله فعالیت دهیاری و برنامه‌های آتی آنرا به اختصار اینگونه بیان نمود:

روستای محمود آباد 6 کیلومتر با مر کز شهرستان نی‌ریز فاصله داشته و از سال 90 دهیاری به آن اختصاص داده شده‌است و دارای 143 خانوار و 529 نفر جمعیت بر اساس سر شماری سال 95 می‌باشد و این روستا دو شهید به نامهای یوسف علی خانی و ابراهیم کشاورز را به انقلاب تقدیم نموده‌است و تنها روستایی در سطح شهرستان بود که در سر شماری سال 95، 100 درصد جمعیت آن بر اساس اینترنت ثبت نام نموده‌اند.

وی ادامه داد:

اقدامات انجام شده با همکاری شورا و معتمدین محلی به دو گروه عمرانی و فرهنگی تقسیم می‌شود:

در ابتدا با همکاری شورا طرح هادی را که در سال 89 مصوب شده بود پی‌گیری و اجرا نمودیم و در فاز اول شهرک 57 قطعه زمین توسط بنیاد مسکن به متقاضیان واگذار شده که 50 قطعه آن ساخته شده و قابل سکونت است و همچنین 70 درصد بافت روستا در شهرک جدید و همچنین بافت قدیمی روستا با همکاری بنیاد مسکن مقاوم سازی شده‌است که در بارندگی‌های اخیر در بین روستاها ی بخش مرکزی مشکلات کمتری را داشته‌ایم و در تکمیل طرح هادی بیش از 95 درصد اماکن روستا با همکاری اداره ثبت و بنیاد مسکن سند دار شده‌است و احداث فضای سبز، پارک تفریحی کودکان و 8500 متر زمین ورزشی فوتبال خاکی برای جوانان را هم در بافت شهرک جدید اجرا نموده‌ایم و توسط تیم ورزشی محمود آباد مورد استفاده قرار می‌گیرد و با اجرای مرحله دوم شهرک جدید توسط بنیاد مسکن با حدود 48 واحد تقریبا تمام بافت قدیمی روستا نوسازی و مقاوم سازی می‌شود.

وی همچنین افزود:

 اجرای شبکه برق شهرک و همچنین اجرای شبکه گاز را در سال 93 و 94 داشته‌ایم و افتتاح سالن دهیاری را نیز در هفته دولت سال 94 داشته‌ایم.

 در بحث فرهنگی و مذهبی هم با همکاری برادر آذر داد رو حانی مسجد که در خانه عالم روستا مستقر است در چند سال اخیر برنامه‌های مذهبی و مناسبتی از جمله هیئت ابا عبدا... الحسین (ع) و همینطور جزء خوانی قرآن در ماه مبارک رمضان را داریم که برنامه‌های آن به‌صورت منظم در منازل اهالی برگزار می‌شود.

از دیگر اقدامات فرهنگی تشکیل گروه‌های مقاومت خواهران و برادران تحت فرمان حوزه مقاومت شهید سر افراز می‌باشد که اخیرا برنامه‌های آموزشی و فرهنگی مناسبی جهت بانوان و دختران، توسط حوزه خواهران کوثر برگزار می‌شود و مورد استقبال خواهران قرار گرفته‌است.

 همچنین در سال 95 با همکاری خانم هاشم نیا بخشدار محترم اقدام به اخذ مجوز مهد روستا نموده‌ایم و این نونهالان در ساختمان دهیاری مورد آموزش و تعلیم قرار دارند.

سلیم نژاد ادامه داد:

در بحث مشکلات اولین مورد در مراجعه به ادارات و ارگانهای مختلف جهت اخذ سهمیه و یا اعتبارات است که با استناد به کمی جمعیت معمولا از ارائه خدمات به‌این روستا خودداری می‌شود و لی باید توجه داشته باشند که جمعیت این رو ستا با همه مشکلات و کاستی ها از 350 نفر در سال 89 به بیش 530 نفر بالغ شده‌است و خواهشمند هستیم که نگاهشان به‌این روستا تغییر نماید به‌خصوص در بحث خانه بهداشت چون قبلا هم بهورز پاره وقت داشته‌ایم و مورد دیگر عدم اجرای شبکه توزیع آب در شهرک جدید در سالهای قبل است که البته آقای مهندس شکوهی مسئول آبفای شهری نی‌ریز پی گیر رفع این مشکل هستند ومورد دیگر عدم اجرای زیرسازی مناسب در معابر شهرک جدید است که خاکی بودن معابر مشکلات عدیده‌ای را برای اهالی نموده‌است و یکی از مشکلات مهم ما دغدغه فرسودگی مدرسه فعلی است که با عمر بالای 30 سال نگرانی‌هایی را برای ما ایجاد نموده‌است و با توجه به‌اینکه در بافت شهرک جدید در طرح هادی دیده شده‌است نامه نگاری‌هایی را با اداره آموزش و پرورش جهت ساخت مدرسه جدید با استانداردهای مناسب داشته‌ایم که متاسفانه تا کنون نتیجه مناسبی نگرفته‌ایم و از خیرین عزیز هم تقاضا داریم که به‌این امر ورود نمایند چون در صورت نیاز به تعطیلی این مدرسه هزینه زیاد تردد با سرویسهای شهری جهت اهالی که بعضا برابر است با مسیر بین شهری نی‌ریز و استهبان با بیش از 5 برابر مسافت قطعا بسیاری از آینده سازان و کودکان ما از تحصیل باز خواهند ماند ودر نهایت هم با توجه به دو نقطه حادثه خیز در جاده محمود آباد و اتصال ورودی این جاده به اتوبان در حال احداث قطعا از هم اکنون پیش بینی های لازم را معطوف دارند.

دهیار روستای محمود آباد در پایان بیان نمود:

 جهت رفع مشکل اشتغال با توجه به آماده بودن زیر ساختهای اولیه از جمله جاده آسفالت، آب شهری، برق و گازو وجود تعداد زیادی مرغداری و گلخانه صنعتی در این منطقه فرمانداری نگاه ویژه‌ای جهت سرمایه گذاران در این روستا داشته باشند.

پایان سخن:

به‌دلیل اینکه بافت سنتی و محل در آمد غالب اهالی روستای محمود آباد زراعت بوده‌است، کاهش در آمد و مشکلات معیشتی مردم به‌خصوص جوانان به‌دلیل خشکسالیهای سنوات گذشته و در خواست ارائه تسهیلات و آموزش در زمینه طرحهای جدید و کم نیاز به آب مانند، گلخانه و دامپروریهای بسته و صنعتی و همچنین صنایع و طرحهای جایگزین کشاورزی خواسته اصلی و اولیه مردم این روستا و احداث ساختمان جدید برای مدرسه و تخصیص مرکز بهداشت و اجرای زیر ساختهای عمرانی هم در خواستهای بعدی اهالی می‌باشد.

 نکته‌ای که در صحبتهای اهالی مغفول ماند تلاش در جهت تشکیل یک تعاونی محلی در قالب طرح ملی تکاپو وزارت تعاون و ایده دهکده‌ای صنعتی است که متاسفانه به‌دلیل عدم آموزش و اطلاع‌رسانی لازم و مناسب به اهالی و عدم علاقه سر مایه گذار طرح ارائه شده به مشارکت با اهالی  مذکور اجرا نگردیده‌است که جای بررسی دارد.

در مجموعه گزارشهای بررسی مشکلات، پتانسیلها و خواسته‌های اهالی روستاهای بخش مرکزی نکته مشترک وضعیت نامناسب معیشتی روستائیان و کشاورزان و در خواست ارائه راهکارهای جایگزین می‌باشد که علاوه بر تلاش مردمی و علاقه به تغییر شرایط موجود در بین مردم محلی، تلاش مضاعف و اقدامات دستگاه‌های دولتی، ارگانها و نهادهای انقلابی و همچنین گروه‌ها و تشکلهای مردم نهاد محلی وحتی منطقه‌ای و ملی ذی ربط را نیز می طلبد و مهمترین مرجع جهت این هم افزایی بخشداری به‌عنوان نماینده مستقیم استانداری و حاکمیت مرکزی می‌باشد.

هرچند در زمان تهیه گزارش به‌دلیل ماموریت کاری بخشدار محترم سر کار خانم هاشم نیا امکان مصاحبه، بررسی و بیان اقدامات و خدمات انجام گرفته مذکور، در زمان تصدی ایشان فراهم نگرید اما نشریه خبر مردم حق ایشان را جهت بیان پاسخ به در خواستهای اهالی بخش مرکزی محفوظ می دارد.