روستای حاجی آباد،قدمتی ۲۰۰ساله و قامتی خمیده از کمبود حداقل امکانات

روستای حاجی آباد بعنوان یکی از روستاهای پر جمعیت بخش مرکزی که در طرح تجمیع روستاها بعنوان یکی از مراکز روستایی مورد توجه قرار گرفته بود این روزها با بحران خشکسالی از یک سو و خشک شدن در یاچه بختگان از سویی دیگر که مشکلات مضاعفی را برای سکنه آن ایجاد نموده‌است دست و پنجه نرم می‌کند.

در این روستا اکثریت غالب نامهای خانوادگی شاهسونی است و باید افراد را بیشتر با نام کوچک شناخت، نشان از بافت دست نخورده سنتی یک جامعه سنتی عشایری دارد.

 در حاشیه مراسم بزرگداشت دهه فجر که به همت ایل شاهسون که ساکنین اصلی و قدیمی این روستا هستند با مسئولین مربوطه و تنی چند از اهالی گفتگویی انجام داده که در ذیل به آن می پردازیم:

آقای عیدی محمد شاهسونی از اهالی قدیمی و مسن روستا در مورد تاریخچه روستا اینگونه بیان نمود:

 تاریخچه و قدمت روستا به بیش از 200 سال بر می‌گردد ولی از 90 سال پیش بصورت روستا ی متمرکز و در قالب اسکان عشایر موجودیت داشته‌است که تا همین چند دهه قبل بصورت کوچ در مسیر هورگان تا ییلاق داراب را طی نموده و مراجعه می نمودند.

ایشان جمعیت فعلی روستا را حدود 600 نفر بیان می نماید و عقیده دارد چندین برابر این جمعیت از اهالی این روستا در سالهای اخیر از روستا مهاجرت نموده و در نی‌ریز و شهرهای دیگر ساکن شده‌اند 

مجتبی شاهسونی دهیار روستای حاجی آباد در مورد مشکلات غالب روستا بیان نمود:

مشکل اصلی و غالب این روستا و چیزی نزدیک به 16 آبادی و روستای دیگر در این مسیر در وهله اول، شوری آب شرب روستا می‌باشد که در برخی موارد باعث بروز مشکلات پوستی برای کودکان و نوجوانان شده‌است که با پی گیری اداره آبفا روستایی چاه آب شرب شیرین حفر و آماده بهره برداری است اما به‌دلیل نیاز به تامین اعتبار مورد نیاز جهت اجرای مسیر انتقال آب که حدود 25 کیلومتر است فعلا راکد مانده‌است.

 وی افزود:

 مشکل بعدی ما اشتغال و معیشت مردم و به خصوص جوانان است که به‌دلیل از دست دادن مشاغل تولیدی کشاورزی و دامداری جهت کار به نی‌ریز و شهرها و استانهای دیگر روی آورده‌اند.

وی در ادامه گفت:

البته در بحث مشاغل جایگزین کشاورزی و دامداری سنتی که به‌دلیل نبود علوفه تقریبا تعطیل شده‌است توسط برخی از اهالی بحث پرورش ماهی و احداث گلخانه هم دنبال شده‌است که به‌دلیل عدم پشتیبانی عملی، علی رغم قولهای شفاهی توسط ارگانها و دستگاههای مربوط و نا کافی بودن اطلاعات بهره برداران متاسفانه یا مانند موضوع پرورش ماهی ادامه پیدا ننموده‌است و یا مانند بحث گلخانه به‌دلیل مشکل تامین سوخت و نهاده‌های مناسب عملا راکد مانده‌است.

البته باید توجه داشت طبیعت این منطقه مستعد پرورش گیاهان دارویی و جنگلی است که علاوه بر در آمد زایی می‌تواند پوشش گیاهی مناسبی را جهت جلوگیری ازفرسایش زمین و ریزگردها ی تولید شده از بستر خشک دریاچه بختگان ایجاد نماید.

 وی همچنین ادامه داد:

 یکی از مشکلات رفاهی که اهالی منطقه را کلافه ومعذب نموده‌است بحث مشکل ایجاد شده برای دریافت کانالهای تلویزیونی است که بعد از دیجیتال شدن شبکه‌ها در نی‌ریز و جمع آوری فرستنده آنالوگ کانالهای در یافتی به سه کانال کم کیفیت کاهش پیدا نموده‌است که متاسفانه باعث رویگردانی اهالی از شبکه‌های رسمی ومناسب گردیده‌است.

موضوع دیگر بحث طرح هادی است که به‌دلیل برخی اشتباهات در نقشه برداری و مصوبات طرح تداخلاتی ایجاد گردیده که با پی گیریهای دهیاری و شورا و مسئولین مربوطه در صدد رفع آن برآمده‌ایم 

علی شاهسونی رئیس شورای روستا که عضو شورای بخش نیز می‌باشد ضمن تکمیل صحبتهای دهیار روستا اظهار داشت:

 بحث اصلی و مهم ما آبرسانی به مجموعه روستاهای نصیر آباد از دهستان رستاق بخش مرکزی است که شامل 16 روستا می‌باشد که چاه مربوطه حفر و تجهیزات مربوطه هم نصب شده‌است اما مشکل اصلی تامین اعتبار انتقال آب است و موضوع بعدی هم عدم پوشش مناسب سیگنال مخابراتی روستا است و تنها آنتن موجود هم جی اس ام روستایی می‌باشد که کمیت و کیفیت مناسبی ندارد.

موضوع دیگر روستا ساختمانهایی است که در طرح تجمیع روستا توسط بنیاد مسکن در حال اجرا بود که متاسفانه به‌دلیل افزایش قیمت مصالح و عدم تمکن مالی صاحبان واحدها بصورت نیمه تمام و حتی در برخی موارد در مرحله ظریف کاری رها شده‌است که علاوه بر هدر رفت سرمایه‌های مالکان باعث بروز مشکلاتی برای اهالی نیز شده‌است این واحدها شامل 50 واحد ساختمان از مجموع 206 قطعه زمین واگذاری شده‌است، البته به‌دلیل کم آبی و مشکلاتی از جمله نبود زیر ساخت مناسب معیشتی و مخابراتی بسیاری از اهالی در حال کوچ از روستا هستند و وجود این ساختمانها که قرار بود سر ریز جمعیت شهر را پذیرا باشند خود محل سئوال بسیار است.

محمد شاهسونی مسئولین پایگاه شهید معصوم شاهسونی روستای حاجی آباد در مورد فعالیتهای آموزشی و جهادی این پایگاه اظهار داشت:

این پایگاه حدود 75 نفر عضو برادر و حدود 130 نفر هم عضو خواهر دارد یعنی از جمعیت حدود 500 نفر روستا تقریبا نیمی از اهالی عضو پایگاه محل هستند و در مورد کلاسهای آموزشی هم باید گفت کلاسها بیشتر توسط خواهران استقبال می‌شود و مناسب با نیاز آنها طراحی و بر گزار می‌شود و از طریق حوزه کوثر هم اردوهای جهادی آموزشی، هنری و بهداشتی با حضور پزشک متخصص زنان انجام می‌گیرد.

ابو الفضل شاهسونی جوان خوش ذوق کار آفرین که ساکن حاجی آباد است درخصوص پرورش ماهی از جمله اقدامات انجام گرفته در این زمینه را اینگونه می‌گوید:

قنات واقع در بالا دست روستا دارای 3 تا 4 اینچ آب مناسب در زمینه پرورش ماهی می‌باشد اما به‌دلیل هدر رفت آب در مسیر انتقال آب به‌دلیل فرسودگی جدول انتقال آب، در حال حاظر امکان استفاده از این آب وجود ندارد که با جلساتی که با جهاد کشاورزی در زمینه تامین و نصب لوله بر گزار شده و مصوبات و تصمیماتی داشته‌ایم اما اقدام موثری تاکنون صورت نپذیرفته‌است، طبیعتا تا وقتی مشکل آب مورد نیاز حل نشود امکان و انگیزه پی گیری موارد اداری احداث استخرهای ماهی وجود نخواهد داشت.

معصومه رنجبر مسئول بیت الاحزان روستای حاجی آباد و از اعضای فعال پایگاه مقاومت خواهران، در مورد فعالیتهای فرهنگی و آموزشی ای مرکز بیان نمود:

این مرکز جزئی از بیت الاحزان مرکزی خیر می‌باشد که دارای بیش از 150 شعبه در سراسر کشور می‌باشد.

وی افزود: ما در این روستا کلاسهای حفظ قرآن رادر رده های سنی نونهالان، نوجوانان و همچنین بانوان علاقه مند را برگزار نموده و حتی افراد مسن و کم سواد علاقمند را مورد آموزش قرار داده و نتایج مثبتی نیز داشته‌اند، غالب فعالیت توسط خواهران انجام می‌شود، البته با همکاری و پشتیبانی حوزه خواهران کوثر نی‌ریز که اردوهای جهادی و کلاسهای منظم مشاوره را جهت خواهران برگزار می‌کند، البته با توجه عدم اتمام ساختمان مسجد روستا و بر گزاری کلاسهای و مراسم در بیت الاحزان به کمکهای مالی خیرین و دستگاههای مربوطه نیاز می‌باشد به‌خصوص اینکه روستا خانه عالم ندارد و روحانی اعزامی از روستای قرآنی محمد آباد و همچنین روحانی دیگری که به دعوت خود ما از نی‌ریز تشریف می آورند امکان اسکان و حضور مستمر ندارند.

 وی همچنین در ادامه افزود:

به‌این نکته باید توجه داشت که به‌دلیل ناتمام ماندن مسجد محل، امام جماعت ثابت نداریم و نماز جماعت ومراسمات مذهبی هم در حسینیه و بیت الاحزان بر گزار می‌شود و همینطور پایگاه محل هم در حسینه مستقر می‌باشد و علی رغم استقبال مردمی به‌دلیل عدم وجود امکانات مناسب ارائه خدمات مناسب فرهنگی و مذهبی با مشکلاتی همراه می‌باشد که جای دارد مورد توجه مسئولین امر قرار گیرد.

 

آقای محمد تقی شاهسونی از اهالی ساکن در روستا به خبر نگار ما گفت:

 به‌دلیل مشکلات معیشتی و مهمتر از آن نبود آب، بسیاری از اهالی روستا مهاجرت نموده و مدرسه ابتدایی روستا که تا یکی دو سال قبل بیش ا ز 90 دانش آموز و 5 نفر کادر آموزشی داشت، در حال حاضر فقط حدود 11 دانش آموزدر پنج پایه و یک معلم دارد و بقیه یا ماهجرت نموده و یا روزانه با سرویس به مدارس شهر رفته و مراجعه می نمایند و این تعداد باقی مانده هم به‌دلیل هزینه زیاد مراجعه به شهر در روستا مانده‌است و ممکن است در سال آینده این چند کلاس باقی مانده هم منحل شود. 

عوض شاهسونی یکی از افراد فعال و ساکن روستا در مورد نیازهای غالب اهالی گفت:

 مسئله اصلی اهالی روستای حاجی آباد، شوری آب شرب و در مرحله بعد اشتغال و بیکاری جوانان می‌باشد، چون به‌دلیل از بین رفتن کشاورزی و دامداری مجبور به مهاجرت می‌شوند.

 وی افزود:

با کمی دقت در شهرنی‌ریز، خواهید دید اکثر اهالی محله نواب از ساکنین قدیمی روستای حاجی آباد هستند که به‌دلیل مشکلات به شهر مهاجرت نموده‌اند و در صورت عدم رفع این مشکلات تا یکی دو سال آینده همین اهالی باقی مانده در روستا هم مهاجرت خواهند نمود. 

 ستار شاهسونی یکی از جوانان متاهل که مهاجرت نموده علت مهاجرت جوانان روستا را اینچنین بیان می‌کند:

علی رغم میل باطنی به‌دلیل بی آبی و بیکاری مربوط به‌این خشکسالی و کم آبی ها و از دست دادن کشاورزی و دامداری که شغل اصلی و غالب اهالی و پدران و نیاکان ما بوده‌است مجبور به مهاجرت به شهرهای اطراف شده‌ایم.

وی ادامه داد:

هیچگونه امکانت رفاهی و تفریحی در روستا موجود نیست و کشاورزی هم تعطیل شده‌است و حدود 90 در صد اهالی شغل و معیشت خود را از دست داده وبا وجود داشتن منزل و ملک در این روستا به شهرهای دور و نزدیک مهاجرت نموده‌اند.

آرش شاهسونی یک جوان مجرد که تازه فارغ التحصیل شده‌است اظهار داشت:

در مورد تشکیل تعاونی و تشکلهای کارآفرینی توسط جوانان و اهالی باید گفت: علی رغم اقدامات انجام شده و علاقه مندی اهالی به‌دلیل عدم معرفی مناسب و عدم اطمنیان اهالی به طرحها و همچنین نبود سرمایه مناسب این ایده و طرحها در حد حرف و کاغذ فرا تر نرفته‌است و انگیزه کافی جهت ادامه مسیر و طی مراحل کارآفرینی وجود ندارد. 

پریوش شاهسونی یکی از بانوان فعال روستا نیاز و مشکلات بانوان را اینگونه بیان نمود:

مشکلات بانوان روستا به‌دلیل محدویت بیشتر حاد تر است و این در حالی است که مسئولین مربوطه می‌توانستند با ایجاد صنایع و کار گاههای دستی و هنری و آموزشی جهت بانوان علاوه بر پر کردن اوقات فراغت آنها و تامین گوشه‌ای از مخارج زندگی زنان خانواده را در کنار کانون گرم خانواده تشویق و ترغیب به اشتغال موثر و مفید و پایدار نمایند.

وی ادامه داد:

 متاسفانه مرجع و ارگان و نهادی جهت راهنمایی و اطلاع رسانی به اهالی روستا و به‌خصوص زنان و دختران اقدام ننموده‌است فرض مثال وقتی خود بنده بعنوان یک فرد فعال و یک زن روستایی اطلاع ندارم که باید جهت آموزش مهارت، رفع مشکل و یا اخذ تسهیلات و اعتبارات به کدام مرجع و نهاد و یا اداره مراجعه نمایم قطعا به مرور انگیزه خود را از دست خواهم داد، خلاصه کلام اینکه برای زن خانه دار روستایی سخت است که جهت کسب مهارت و آموزشهای فنی و حرفه‌ای به شهر مراجعه نماید و اولویت و خواسته اول ما از مسئولین مربوطه ارائه‌امکان بر گزاری کلاسهای آموزشی جهت بانوان روستا می‌باشد.

 وی همچنین ادامه داد:

وی با وجود معرفی برخی از طرحهای اشتغالزایی به‌دلیل عدم پی گیری مستمرو آموزشهای مناسب از طرف مسئولین، مردم بی انگیزه شده و کار را ادامه نداده‌اند و این مستلزم تامین امکانات اولیه از جمله مکان آموزش و مربی مربوطه‌است قطعا اگر مسجد نیمه کار رها شده روستا سریعتر به اتمام برسد امکان خوبی جهت انجام فعالیتهای مذهبی و اجتماعی و البته اقتصادی برای روستا فراهم خواهد شد و قطعا مردان و مهمتر از آن زنان خانواده جهت تامین حداقل معاش نیازی به ترک خانه و خانواده پیدا نخواهند نمود.

 در ادامه با چند نفر از مسئولین در مورد مشکلات روستا گفتگو نمودیم:

مهندس برازنده مسئول آبفا روستایی در مورد رفع مشکل آب شرب روستا اظهار داشت:

چاه آب مورد نیاز با کیفیت بسیار خوب تامین و تجهیز شده‌است و در صورت تامین اعتبار و انجام تعهدات مورد توافق می‌توان در حداقل زمان ممکن آب این مجموعه از روستاها را تامین و یکی از مشکلات اساسی را حل نمود البته خواهشی که ما همیشه از اهالی داشته و داریم این است علاوه بر اینکه خود در مصرف آب صرفه جویی نمایند اجازه ندهند که برخی افراد سود جو و بعضا غیر بومی فرصت طلب از آب شرب جهت امور کشاورزی و شرب دام استفاده نمایند چون همه به‌این موضوع واقفیم که از مرز بحران آب نیز عبور نموده‌ایم.

 مهندس عظیمی رییس بنیاد مسکن در مورد اقدامات انجام شده اظهار داشت:

علی رغم همه مشکلات موجودو خواسته‌های اهالی روستای حاجی آباد در سال گذشته سعی شده با تامین آسفالت خیابانهای اصلی روستا آسفالت شود که‌اینکار با همکاری دهیاری و شورای روستا و انجام زیر ساخت توسط دهیاری و تامین آسفالت توسط بنیاد مسکن انجام شده‌است.

مهندس بیات مسئول اداره‌امور عشایر نی‌ریزدر مورد اقدامات این اداره در بحث حمایت از عشایر و روستائیان این منطقه اظهار داشت:

 با توجه به اهمیت امر بیمه با هماهنگی اداره کل امور عشایر فارس سعی در ترغیب و تشویق عشایر منطقه به عضویت در صندوق بیمه اجتماعی کشاورزان، روستائیان و عشایر جهت بهره مندی از خدمات مستمری پیری، مستمری بازماندگان و مستمری از کار افتادگی کلی نموده‌ایم تا بتوان علاوه از جلوگیری از مهاجرت روستائیان و عشایر به شهرها امنیت اجتماعی آنها را نیز با بالا بردن سطح زندگی آنها افزایش دهیم.

ختم کلام اینکه گاهی حکایت روستاهای حاشیه و نزدیک به مرکز شهرستان حکایت خیلی دور، خیلی نزدیک است شاید ما و البته و مهمتر مسئولین ما علی رغم عبورهای هرروزه از مسیر جاده نی‌ریز و شیراز کمتر و حتی گاهی هیچوقت این زحمت را به خودمان نداده‌ایم که از نزدیکترین روستا به یکی از پرتردد ترین مسیرهای ترانزیتی کشور دیدن کنیم.

 یک روستا که با همه مشکلات گفته و شنیده شد، صرف قرار گرفتن در یک چهار راهی ارتباطی کافی است تا پتانسیل بالقوه آن به بالفعل تبدیل شود. اگر دستگاهها و ارگانهای مربوطه و البته و از همه مهمتر خود مردم که باید خواهان تغییر باشند هماهنگی و هم افزایی لازم را داشته باشند، حکایت زنان مطالبه گر، جوانان خسته و دل زده، زمینهای واگذار شده و خانه‌های ساخته شده و رها شده خالی از سکنه خود حکایتی دیگر است. شاید سعی و تلاش قابل تقدیر بخشداری مرکزی جهت تشویق جوانان بتواند چراغی در این فرا راه روشن نماید اما عدم ادامه مستمر این مسیر توسط دستگاهها، ارگانها و نهادهای مربوطه می‌تواند از تاثیرات این اقدامات بکاهد البته در این بین باید از گروهها و افراد انقلابی که به بحث اشتغال و معیشت و اقتصاد ورود نموده و یا فعالیتهایی را انجام داده‌اند هم توقع حضور پر رنگ و در خور شان اقدامات خود را به بحثهای مورد نیاز روستائییان به‌خصوص جوانان و بانوان را بیش از پیش داشت.