عزم جدی در خصوص بازیافت منظم زباله ها در مسئولین شهرستان وجود ندارد

بازیافت گرچه هزینه بر است اما درآمدی که ایجاد می‌کند قطعا جوابگوی آن هزینه خواهد بود/ تفکیک زباله محیط زیست سالم و شهری پاک را برایمان ایجاد می‌کند/ انسان انواع مختلف مواد را به سختی از طبیعت بدست آورده و به آسانی تبدیل به زباله نموده و سعی می كند با دور ریختن، از شر آنها خلاص شود/ از زباله هایِ تر قابل بازیافت می توان به عنوان ماده كمكی برای بهبود كیفیت خاكهای كشاورزی استفاده نمود

برای بسیاری از مردم سخت است که قبول کنند با همین زباله تولیدی هر روزشان، می‌توانیم در مصرف منابع طبیعی صرفه‌جویی کرده و به جای استفاده از مواد خام برای تولید محصولات نو، از مواد بازیافتی استفاده می‌کنیم اما این یک واقعیت است که کل دنیا به سمت آن رفته‌اند و ما بسیار در اجرای این مهم  عقب هستیم.  گفتنی است که بازیافت زباله‌ها سه فایده مهم برای محیط زیست دارد. ما به کمک بازیافت زباله در مصرف منابع طبیعی صرفه‌جویی کرده‌ایم زیرا به جای استفاده از مواد خام برای تولید محصولات نو، از مواد بازیافتی استفاده می‌کنیم. یکی دیگر از فواید بازیافت، صرفه‌جویی در مصرف انرژی است. البته برای بازیافت مواد زاید هم نیاز به مقداری انرژی است اما انرژی لازم برای بازیافت زباله خیلی کمتر از انرژی مورد نیاز برای تولید محصولات جدید از مواد خام است. سومین فایده بازیافت نیاز به فضای کمتر برای دفن زباله هاست. با این تفاسیر چرخی در شهر زده و با افراد درگیر در امر بازیافت گفتگو نمودیم تا بدانیم سهم شهرستان ما در بازیافت زباله و بهره برداری از قابلیت های مجدد آن چه اندازه است.

شهرداری در واقع متولی و مسئول اصلی فرآیند بازیافت در شهرستان است به همین منظور به سراغ شهردار رفته و با ایشان در خصوص بازیافت و اقداماتی که تاکنون در این زمینه در شهرستان انجام شده گفتگو نمودیم. مهندس منزه با اشاره به اینکه زباله طلای کثیف نامی‌ده می‌شود خاطر نشان کرد:

بخشی از ضایعات زباله مثل کاغذ، شیشه، فلز و پلاستیک قابل بازیافت است. لذا شهرداری ها واحدی را به عنوان واحد بازیافت راه اندازی می‌کنند. ممکن است این بازیافت به دو صورت باشد؛ یکی تفکیک زباله از مبدا است که نیاز است شهروند با سیاست هایی که شهرداری اعمال می‌کند در مکانی  که به عنوان محل قرار دادن زباله قرار می‌دهد نسبت به این تفکیک اقدام نماید. حال هر چه این تفکیک بیشتر انجام شود مسلما کار شهرداری در انجام آن راحت تر است؛ مثلا شیشه، فلز، پلاستیک و کاغذ هر کدام در محل مخصوصی قرار گیرند.

وی خاطر نشان کرد:

 این مسئله گرچه هزینه بر است اما درآمدی که ایجاد می‌کند قطعا جوابگوی آن هزینه خواهد بود.امروزه در شهرهای بزرگ از محل بازیافت درآمد زیادی کسب می‌شود البته آن سیستمی که برای بازیافت نیاز است باید یک تناژ مخصوصی را پوشش دهد تا قابل توجیه باشد یعنی هر شهری نمی تواند یک سیستم بازیافت داشته باشد.

وی بااشاره به طرحی که در زمینه بازیافت در حال مطالعه است گفت:

در حال حاضر شهرهای نزدیک به هم را تجمیع می‌کنند که مجموعه چند شهر در کنار هم قرار گیرند تا بازیافت جمع آوری شود و در محل مخصوصی عمل بازیافت روی آنها انجام شود لذا اینکه انتظار داشته باشیم در هر شهری عمل بازیافت انجام شود به لحاظ اقتصادی چندان توجیه پذیر نیست. 

شهردار نی‌ریز به شکل دیگری از بازیافت که در شهر نی‌ریز در حال اجرا است اشاره کرد و گفت: 

افرادی هستند که از زباله هایی که شهروندان در محل های بیرون از منزل یا در مخازن زباله گذاشته می‌شود زباله ها را جمع آوری و تفکیک می‌کنند که البته این مسئله چندان مورد پسند ما نیست و بیشتر تفکیک زباله از مبدا مد نظر ماست. در حال حاضر 16 الی 17 مجموعه شخصی زباله را تفکیک می‌کنند البته ما خواستار شده ایم که این مجموعه ها سامان دهی شوند تا افرادی که جهت جمع آوری زباله های قابل بازیافت مراجعه می‌کنند قابل شناسایی باشند تا شهروندان با اطمینان بیشتری بتوانند پاسخگو باشند لذا در حال حاضر همان شیوه سنتی در حال اجراست اما در قرارداد با پیمانکار بحث بازیافت وارد شده است یک سری مقدماتی دارد و امیدواریم که بتواند عملیاتی شود تا بتوانیم بازیافت از مبدا را انجام دهیم.

سپس با وحید نوربخش پیمانکار خدمات شهری شهرداری گفتگو نموده و توصیه های ایشان در خصوص تفکیک و بازیافت زباله را جویا شدیم:

نوربخش تفکیک و بازیافت زباله را یکی از طرحهای بسیار مفید و سودمند توصیف کرد و گفت: 

با توجه به اینکه در سالهای اخیر، افزایش جمعیت و استفاده از محصولات متنوع باعث افزایش تولید زباله شده است، مواد اولیه تولید این محصولات عمدتاً از منابع طبیعی تامین می‌گردد. به عبارت دیگر، انسان انواع مختلف مواد را به سختی از طبیعت بدست آورده و به آسانی تبدیل به زباله نموده و سعی می كند با دور ریختن، از شر آنها خلاص شود. 

وی افزود:

جمع آوری و دفع این زباله ها علاوه بر صرف هزینه های سرسام آور، باعث تخریب محیط زیست(آب، هوا، خاك و ...) می‌گردد. بنابراین لازم است جهت كاهش تولید زباله و حفظ منابع طبیعی تا حد امكان زباله هایی را كه قابلیت استفاده مجدد و یا تبدیل به مواد دیگر دارند، جداسازی نموده و با زباله های دیگر مخلوط ننماییم. 

نوربخش ضمن اشاره به فواید تفکیک زباله خاطر نشان کرد:

تفکیک زباله علاوه بر اینکه محیط زیست سالم و شهری پاک را برایمان ایجاد می‌کند می تواند برای خانوارها نیز یک کمک هزینه باشد. بدین صورت که با تفکیک زباله و فروش حتی مقدار ناچیز آن باعث ایجاد درامدی برای خانواده شویم و از بازیافت زباله تر که شامل پسمانده های مواد غذایی، پوست، میوه، سبزیجات غیرقابل مصرف و ... کهدر حدود 60 درصد زباله های تولید شده شهرمان  را تشكیل می‌دهندارزش افزوده بسیار زیادی ایجاد کنیم.

پیمانکار خدمات شهری خاطر نشان کرد:

از آنجا که زباله ها از نظر استفاده مجدد قابلیت بازیافت از طریق تبدیل به كود را دارند، از این كود می توان به عنوان ماده كمكی برای بهبود كیفیت خاكهای كشاورزی استفاده نمود.

وی در ادامه گفت:

مخلوطی از فضولات حیوانی و زباله های تر برای تولید كود كمپوست بسیار مناسب خواهد بود.

با تبدیل زباله های تر به كمپوست، ضمن استفاده مفید از آن آلودگی محیط زیست ناشی از زباله های تر نیز از بین خواهد رفت.

زباله های خشك شامل كاغذ، شیشه، پلاستیك، فلزات، چوب، پارچه و ... می‌باشد وارزش زیادی از نظر استفاده مجدد و بازیافت دارند.

جهت كاهش خطرات بهداشتی و هزینه های جداسازی، بهتر است زباله های خشك را در مبدا تولید(منزل، مغازه و ...) با زباله های تر مخلوط ننموده و بصورت جداگانه جمع آوری و نگهداری نماییم.

نوربخش ادامه داد:  تا زمان اجرای کامل عملیات تفکیک و بازیافت در شهرستان که مقدمه آن با هماهنگی و همکاری شهرداری مخصوصا شهردار محترم و مسئول محترم خدمات شهر جناب آقای استقلال آغاز شده چندین ماشین سیار جهت جمع آوری مواد بازیافتی خشک در سطح شهرستان راه اندازی شده.

گذشته از آن خودمان هم می توانیم زباله های خشك را برای مدتی در جای مناسب نگهداری كرده و در موقع مناسب به ماشینهای سیار که تحت نظر شرکت مشغول بکارند بفروشیم. 

با دور ریختن زباله های خشك، علاوه بر هدر دادن منابع قابل استفاده و با ارزش، محیط زیست نیز آلوده خواهد شد. موادی مثل پلاستیك سالهای طولانی در طبیعت باقی مانده و تجزیه نمی‌شوند بنابراین باعث آلودگی آب، خاك و هوا خواهند شد و همچنین سوزاندن لاستیكهای فرسوده اتومبیلها و انواع پلاستیكها در فضای آزاد باعث پخش مواد زیان آور و سرطانزا در هوای محیط می‌شود. 

یکی دیگر از گروههایی  که در فرآیند بازیافت نقش دارند خریداران مقوا، کاغذ و کارگاه های تولید خمیر کاغذ هستند. به همین منظور به سراغ صاحب کارگاه پرس کارتن و مقوا رفته و با وی گفتگو نمودیم.

لیانی در خصوص نحوه عملکرد کارگاه خود به خبر نی‌ریز گفت: 

در سطح شهر چندین کامیون و اتومبیل هستند که تحت نظر شهرداری کارتن و کاغذ جمع آوری می‌کنند؛ ما از این کامیون ها کارتن خریداری کرده و آنها را پرس می‌کنیم و سپس به کارخانه تولید کاغذ و کارتن تحویل می‌دهیم. لازم به ذکر است که با پرس کردن حجم کارتن ها و کاغذها را کاهش داده و آنها را بسته بندی می‌کنیم. پس از تحویل به کارخانه، کارخانه آنرا در یک محفظه بزرگ می ریزد و پس از جداسازی ضایعات آن، آنها را به خمیر کاغذ تبدیل می‌کند.

وی افزود:

در واقع کارتون ابتدا پرس می‌شود در کارخانه ابتدا رول کاغذ درست می‌شود، پس از خشک شدن رول کاغذ تبدیل به کارتن می‌شود.

راننده یکی از اتومبیل ها که به صورت سیار در حال جمع آوری پلاستیک کهنه، کاغذ و سایر مواد دورریختنی بود به هفته نامه خبر گفت: 

پس از جمع آوری این مواد آنها را به کامیون هایی تحویل می‌دهیم کامیون داران نیز در محل مخصوصی آنها را گردآوری می‌کنند. لازم به ذکر است این اقدامات تحت نظر شهرداری صورت می پذیرد و شهرداری نیز اقدامات لازم در زمینه بازیافت آنها را انجام خواهد داد.

در پایان باید گفت: 

گر چه مسئولین محترم شهرداری معتقدند که بازیافت زباله فواید بسیار زیادی دارد و از طریق آن می توان درآمد زیادی کسب نمود و به سالم سازی محیط زیست کمک نمود اما به نظر می رسد عزم جدی برای عملیاتی کردن فرایند بازیافت در شهرستان و استفاده از ثروت هایی که این فرآیند تولید می‌کند در میان مسئولین شهرداری دیده نمی‌شود.چرا که میبایست حداقل یک سیستم منظم و دارای شناسنامه در شهرستان ین ریز بطور مرتب نسبت به جمع آوری این گونه زباله ها اقدام نماید تا هر چه بیشتر از هدر رفت سرمایه وآلودگی محیط زیست جلوگیری به عمل آید.