با توجه به اینکه بیش از نیمی از جمعیت جامعه را بانوان تشکیل می دهند و رکن اساسی اقتصاد خانواده ها در دست ایشان است ، اهمیت اشتغال آنها در بهبود وضعیت اقتصادی و معیشت خانواده ها مشخص می گردد .
اما به دلیل اهمیت کانون خانواده در جامعه اسلامی و ایرانی ما و نقش کلیدی بانوان و بخصوص مادران در تربیت نسل آینده از یک سو و از سویی دیگر مشکل بحران اشتغال بدلیل وضعیت بد اقتصادی حاکم بر جامعه اهمیت ایجاد بستر مناسب جهت مشاغل خانگی مناسب در شان و متناسب با روحیه و توانایهای خدادای وذاتی بانوان به روشنی مشخص می گردد .
یکی از این مشاغل فراموش شده که جزئی از فرهنگ ، هنر و اقتصاد لاینفک و تاریخی و باستانی ایران اسلامی می باشد ، هنر فرش بافی و گلیم بافی است که می توان به نوعی آنرا حلقه وصل هنر ، صنایع دستی و مشاغل خانگی و جزیی از اقتصاد و معیشت و از همه مهمتر نوعی تامین نیاز وسایل زندگی در خود خانواده و از مصادیق شاخص اقدام و عمل هر خانواده سنتی و اصیل ایرانی در اقتصاد مقاومتی مورد نظر مقام معظم رهبری دانست، که دار قالی بافی آن یکی از ار کان و جزئی جدا ناشدنی ازجهیزیه همه مادران ایران زمین در تاریخی نه چندان دور بوده است .

و اما امروزه هنر گلیم و فرش بافی بانوان را می توان یکی از مشاغل منحصر بفردی دانست که هر بانوی ایرانی می تواند در گوشه کوچکی از منزل خود ، علاوه بر رسیدگی به امور معمول خانه و خانواده و تربیت کودکان و بدون جدا شدن از کانون گرم و امن و حریم خانواده می تواند نقش ارزنده ای در بهبود وضعیت اقتصادی و معیشتی خود و خانواده خود داشته باشد.
خیریه صاحب الزمان (عج) نی ریز از جمله خیریه هایی است که بمنظور ارتقاء توان اقتصادی خانواده ها و همچنین بانوان علاقه مند به مشاغل خانگی وصنایع دستی و هنری کلاسهای آموزشی گلیم بافی را نیز در دست اجرا دارد ، جهت اطلاع از چگونگی واهداف بر گزاری از این دوره آموزشی خبر نگار ما با دست اندر کاران آن گفتگویی انجام داده است که با فعالیتهایی این خیریه بیشتر آشنا می شویم .
خانم امینی مدیر خیریه صاحب الزمان (عج) در مورد بر گزاری این دوره آموزشی گفت :
این دوره جهت آموزش مددجویان علاقه مند به هنر گلیم بافی در سطح شهرستان تشکیل شده است، و جهت تسریع در انجام دوره سه نفر مربی و استاد کاربه نی ریز دعوت شده اند که کلیه وسایل ، ابزار کار و مواد اولیه نیز توسط خیریه خریداری و در اختیار مددجویان قرار گرفته شده است .
وی افزود : یک نفراستاد کار آقا و دو نفرمربی خانم وظیفه آموزش گلیم بافی به متقاضیان را به عهده گرفته اند وهزینه این وسایل و ابزار مورد نیاز مثل: دارقالی ،دفتین(شانه) ،تار وپود ، توسط خیریه صاحب الزمان(عج)پرداخت شده است و آموزشها هم بصورت رایگان در حال اجراست .
امینی ادامه داد :
آقای سالاری استاد کار وعضو تعاونی فرش دستباف و دو نفراز مربیان خواهر نیز این آموزشها را مدیریت و اجرا می نمایند که طول دوره آموزش حدود 15 جلسه 4 تا 5 ساعتی و در مجموع هنرجویان حدود 60 تا 70 ساعت آموزش خواهند دید .
وی با بیان اینکه بعد ازپایان دوره افرادی که به مهارت مناسب جهت آموزش بافت گلیم رسیده باشند گفت : هر کدام از مربیان آموزش دیده نسبت به آموزش 50 از متقاضیانی که در حال حاضر ثبت نام کرده اند اقدام خواهند داد .
وی همچنین ادامه داد :
در حال حاضر 8 دار قالی آموزشی داریم ودر هر کارگاه(دار قالی)دو نفر آموزش می بینند که بدلیل استقبال در زمان ثبت نام جهت پاسخگویی به در خواست همه افراد، به مکان و امکانات گسترده تری بخصوص از طرف ار گانهای ذیربط جهت آموزش نیاز داریم که تاکنون کمکی از طرف ارگانهای مربوطه جهت این امر ارائه نشده است . چرا که تعداد زیادی از متقاضیان و علاقه مندانی از روستاهای دهچاه،مشکان،قطرویه و ریزآب در این دوره ها شرکت نموده اند که بدلیل بعد مسافت و امکانات محدود خیریه نتوانسته ایم خدمات قابل توجهی را به آنان ارائه دهیم .
آقای سالاری استاد کارکلاسهای آموزشی و فعال در زمینه تولید گلیم و فرش به خبر نگار ما گفت:
هدف از تشکیل این کلاسها ارتقاء توان و ایجاد استقلال جهت مددجویان تحت پوشش خیریه صاحب الزمان(عج) است ، هدف از این کار اشتغال زایی برای بانوان نی ریز و در مرحله اول مدد جویان می باشد، و این آموزشها حدود یک ماه طول می کشد وبعد از یک ماه مواد اولیه در اختیار انها قرار می گیرد و در طول حدود 2 تا 3 ماه می توانند وارد چرخه تولید شده و بر اساس کیفیت تولیدگلیم های خود در طول این مدت در آمدی درحدود 1 تا دو میلیون تومان کسب کنند.
بدلیل اینکه خرید تضمینی تجار و همینطور مصرف کننده نهایی بر اساس کیفیت مطلوب و مورد نظر آنها است؛ از این رو با تامین هزینه مربوطه توسط خیریه صاحب الزمان(عج) ،بحث آموزش ،تهیه طرح ، ابزار و مواد اولیه همچنین نظارت در طول بافت را عهده دار شده ایم و در صورت دارا بودن کیفیت مورد نظر تجار، خرید بصورت تضمینی به هر تعداد توسط آنها انجام می شود.
خانم آتش تر سر مربی کلاسهای
آموزشی در مورد سطح کلاسها گفت :
ما با کلیه بافنده ها از صفر شروع کردیم چون خرید تضمینی بر اساس طرح و نقشه و کیفیت و مصالح مورد نظر خریدار نهایی است این نکته مهمی در انگیزه افرینی در امر آموزش بود.
وی همچنین ادامه داد:
یک نفر علاقمند با حدود 60 تا 70 ساعت آموزش، توانایی اولیه بافت گلیم را پیدا می کند ولی توقع ما از هنر آموزان این است که با تمرین و ممارست به درجه مهارت استاد کاران و مربیان خود برسند .
خانم آتش تر همچنین ادامه داد :
هنر آموزان در طی یک دوره 15 روزه و هر روز 4 تا 5 ساعت آموزش می بینند، هفته ای 3 روز هم ما بافته ای آنها را چک می کنیم ، ودر نهایت ما چند نفر از این هنر آموزان را بعنوان مربی دوره های بعد انتخاب می کنیم و بر آموزش های این مربیان نظارت مستمر خواهیم داشت، این گلیم بافان باید بتوانند هر دو تا سه ماه یک گلیم در حد اندازه های مورد نظر تحویل دهند و کیفیت مورد نظر هم بر اساس تعداد استاندارد تار (نخ ) و ظرافت بافت بود (پشم ) آن می باشد ، البته کیفیت نخ مهم است و بهترین نوع آن مرینوس کاشان می باشد . مثال : باید در هر 10 سانت گلیم 55 نخ (تار)دار کنند تا کیفیت مطلوب مورد نظر را داشته باشند نه کم نه زیاد .
وی در مورد هزینه تولید گلیم گفت:
ما یک ابزار کار داریم مثل دار قالی و شانه که این سرمایه ثابت است ولی در طول هر بافت باید چند کیلوگرم نخ وپود خریداری کنیم که این هزینه جاری است.
که جهت یک گلیم 1 متر مربع حدود 3 کیلوگرم نخ مورد نیاز است و نخ خوب هر کیلویی در حال حاضر 55000 تومان می باشد ، پس یک گلیم در این اندازه حدود 170000 تومان تمام می شود ، واین بافته درصورت داشتن کیفیت در جه یک حدود 700 تا 800 هزار تومان به فروش می رسد .
البته نخ ابریشمی هم داریم که کیلویی 150000 تومان می باشد .
کیفیت بافت در جه بندی است ، مثال: همان فرش ذکر شده در بالا اگربا کیفیت اصلی بافت داده شود حدود 700 تا 800 هزار تومان است و با کیفیت پایین تر حدودا 500 هزار تومان و در صورت بی کیفیت بودن ممکن است حتی فروش هم نرسد.
و مرحله بعد ذوق و سلیقه بافنده است که نقشه و طرح و رنگ آمیزی را تشخیص دهد و با ظرافت آن را ببافد.
وی در مورد کاربرد گلیم هم گفت :
کاربرد گلیم در شهرهای بزرگ بیشتر است و بازار آن خوب است مثل رو مبلی رو صندلی ، روی اوپن ، روی گلدان ، کیف زنانه و...چون قیمت خرید آن هم مناسب است و کاربردی می باشد بازار آن به مراتب پر رونق تر از فرش و تابلو فرش است .
خانم محمودی یکی از کارآموزان فعال دوره که خود عضو اتحادیه فرش بافان ایران نیز بوده است گفت:
تجربه فرش بافی دارم ولی گلیم بار اول است که کار می کنم و تا حالا حدود 13 جلسه است که در کلاسها شرکت کرده ام . مزیت کار گلیم به فرش این است که هزینه بافت گلیم در جهت بافت آن از فرش کمتر است ولی در مقابل قیمت فروش آن از فرش بیشتر است . مثال : 1 متر مربع قالی را حدود 160000 تومان می خرند و یک متر مربع گلیم حداقل حدود 600 تا 700 هزار تومان به فروش می رسد .
ایشان گفت : یکی از مواردی که جهت ایجاد اشتغال پایدار و در قالب اقتصاد مقاومتی مد نظر ما می باشد طرح گلیم بافی است.
البته این مجموعه قبلا بصورت آزماشی تولید فرش را نیز تجربه کرده بود، که یک نمونه قالی 12 متری بافته شد، که در نهایت مشکل عدیده ای در فروش نمونه داشته است.
این نمونه جهت فروش به یزد ارسال شد و به دلیل عدم توافق در قیمت مورد نظر به فروش نرفت و از یزد جهت فروش به تهران ارسال شدو به دلیل عدم فروش در تهران به خاطر عدم کیفیت و طرح مطلوب در نهایت بعد از قریب به یکسال به قیمتی کمتراز قیمت تمام شده به یکی از افراد به فروش رسید .
وی افزود: در مورد گلیم تفاوت اساسی در خرید و قیمت مناسب و بصورت تضمینی است، در صورتی که با نقشه خاص و بافت خاص و بدون نقص و با کیفیت مورد نظر مشتری نهایی باشد تجار طرف قرار داد آنرا به هر تعداد خریداری می نمایند .
لذا جهت بافت گلیم بانقش خاص و بدون نقص نیاز به مربی داشتم، با توجه به اینکه مشتری ما گلیم سیرجانی می خواست با سیرجان هماهنگ انجام شد و هم اکنون مربی اعزامی از سیرجان در حال تربیت استاد کار جهت تربیت کارآموزان آینده هستندکه این امر به صورت مقطعی نبوده و در آینده نیز به صورت مدون اجرا خواهد شد .
و مربیان علاوه بر آموزش بصورت مرتب بافته های آنها را سرکشی نموده و این استاد کاران بر روی کیفیت مورد نظر گلیم های بافته شده هم نظارت دارند.
ایشان در مورد متقاضیان امر فراگیری گلیم بافی در خیریه صاحب الزمان (عج) گفت :
شرکت متقاضیان آزاد است و لزوماافراد تحت پوشش خیریه نیستند، و افراد آزاد هم می توانند از این طرح استفاده کنند و استقبال خوبی هم تاکنون شده است .
چرا که درزمینه گلیم ارگان ها و نهادهای دیگر هیچ کدام در سطح شهرستان فعالیت نکرده بودند و گرنه ما مجبور نبودیم از سیرجان مربی جهت آموزش بیاوریم و این 16 نفری که در حال آموزش هستند هرکدام در صورت تایید سر مربیان و استاد کاران طرف قرار داد ، می توانند تعداد دیگری را آموزش بدهند و بسرعت طرح را در سطح شهرستان توسعه بدهند.
ایشان در مورد همکاری سایر دستگاهها گفت :
از نظر کمک و همکاری تاکنون هیچ نهاد و ارگانی به خیریه کمک نکرده است
وی همچنین در مورد تامین سر مایه اولیه هنر آموزان گفت:
در مورد تامین ابزار کار و امکانات و مواد اولیه در صورت لزوم می توانیم با صندوق های قرض الحسنه هماهنگ کنیم و مبالغ سرمایه اولیه را در اختیار آنها قرار دهد .
وی همچنین در مورد اهداف اجرای این طرح گفت :
هدف ما این است که در این اوضاع و احوال اقتصادی بانوان بتوانند کمکی به معیشت خانواده نمایند
واصرار و سعی داریم بدلیل مهم بودن بحث بیمه ، افرادی که توانایی و مهارت کافی داشته باشند از طرف تشکیلات خیریه بعنوان اعضا از طریق لیست خیریه به تامین اجتماعی جهت طی مراحل بیمه معرفی شوند.
حجه الاسلام والمسلمین فال اسیری در مورد مزایای گلیم بافی تصریح کرد :
این رشته گلیم بافی شعبه های مختلفی دارد و میتوان ده ها نوع محصول متنوع و کاربردی از آن بستگی به نیاز مشتری تولید کرد.
برای گلیم و فرش هم توان تولید داریم ، اما در تولید فرش به دلیل طول زمان زیاد بین 10 ماه تا یک سال و همچنین هزینه بالاتر و ظرافت و زحمت بیشتر که گاهی یک فرش چند میلیون و حتی گاهی چند ده میلیون به پای تولید کننده تمام میشود اگر فروش نرفت هزینه کمر شکن و خانمان بر اندازی را به تولید کننده و بافنده تحمیل می کند خیلی تمرکز نکردیم .
خریدار جنس با کیفیت را با نقش و طرح خاص خریدار است ولی حاضر نیست که در اینجا سرمایه گذاری کند و در صورت معیوب بودن بخواهد جنس معیوب را ببرد و لذا هر گلیمی که خوب بافته شده باشد را خریداری می کند . هدف ما این است که با تو جه اوضاع و احوالی که به بیکاری در کشور حاکم کرده است و مشکلاتی که برای خانواده ها پیش آمده ما بتوانیم بانوان را در حل گوشه ای از این مشکلات سهیم کنیم ، تا آینده آن ها تامین شود .
ایشان در خصوص برنامه های آینده خیریه صاحب الزمان (عج) نیز گفت :
مشکل اصلی ما در کشور بحث فروش است نه تولید ، در حال حاضر با توجه به اینکه ما برای گلیم یا طرح و نقشه و بافت قالی مشتری داریم اقدام به تمرکز فعالیت در این زمینه کرده ایم ،به دلیل هزینه اولیه به مراتب کمتر و طول زمان بافت کمتر به نسبت فرش به خصوص اینکه طرح و نقش سفارشی جهت مشتری خاص داریم مشکل نهایی که فروش است را در صورت کیفیت بافت مناسب و مورد تایید مشتری حل کرده ایم .
وی در پاسخ به این سئوال که آیا برنامه اشتغال زایی دیگری هم در این زمینه دارید بیان کرد؟
برنامه زیادی داریم ولی بنا داریم به دلیل کاهش اصطکاک ها، برنامه را اول اجرا و بعد اعلام کنیم چون یک طیفی در شهرستان قربه الی الله در مقابل هر کار مثبتی که بخواهد وارد شهر بشود کار شکنی می کنند .
در پایان بایستی گفت وظیفه نگهداری و تربیت فرزند از جمله وظایفی است که بنا به مقتضای غریزه و فطرت به عهده زنان بوده و ابزار لازم جهت این مهم در نهاد وی به ودیعه گذاشته شده است، لکن فشارهای اقتصادی ناشی از عوامل مختلف و کاهش توان اقتصادی خانواده ها و نیز طرح مسایل جدید درخصوص رشد و تعالی زنان جامعه از لحاظ علمی و فرهنگی و حرکت جهانی در زمینه استفاده از خلاقیت و توانمندیهای نیمی از پیکره جامعه و خودکفا شدن جامعه زنان و... حضور در اجتماع و توسعه فعالیت و اشتغال زنان را بیشتر نموده است. با توجه به ضرورتها و واقعیتهای یاد شده، اشتغال زنان در خارج از منزل از یکسو و نیز مسئولیت اولیه زن مسلمان درخصوص اهتمام به پرورش فرزندانی مکتبی، متعادل و هنجار از سوی دیگر، مشکلاتی را بوجود آورده است به طوری که عموما زنان متعهد جامعه ما با تحمل فشاری مضاعف در جهت به مقصد رساندن این بار سنگین تلاش می نمایند. لذا جا دارد تا دولت جمهوری اسلامی و کلیه مسئولین با در نظر گرفتن ایثار دوجانبه و خدمت صادقانه زنان شاغل، اقداماتی در جهت کاهش مشکلات و برطرف کردن موانع و آسانتر نمودن شرایط کار و زندگی آنان به عمل آورند و با اعطای امتیازات شغلی و اجتماعی برحسب توانمندیها و لیاقتها زمینه رشد و پویایی آنها را فراهم گرداند. همچنین ضرورت دارد با یک برنامه ریزی فرهنگی و تدوین سیاستهای مناسب، از نیروی کار صادق، متخصص، دقیق و دلسوز زنان بیش از پیش حمایت گردد.