((رکود))؛ کلمه ای که این روزها زیاد شنیده می شود/ آیا برجام ما را از رکود اقتصادی عبور می دهد؟!

وقتی رونق اقتصادی در جامعه جاری و ساری باشد نتیجه اش پویایی  و پیشرفت یک جامعه خواهد شد، هنگامی که رکود اقتصادی در یک جامعه حکمفرما باشد نتیجه اش دقیقا بالعکس خواهد بود.

 رکود اقتصادی به معنای یک دوره طولانی که در آن فعالیتهای اقتصادی بسیار پائین تر از حد معمول باشد، کاهش شدید تولید، سرمایه گذاری اندک، انقباض اعتبارات، سقوط قیمتها، بیکاری گسترده و اشتغال کوتاه مدت و گستردگی ورشکستگی مشخص کرد.

و اما رونق اقتصادی را می توان به این صورت تعریف کرد؛ فعالیتهای اقتصادی درآن شدت و رشد فزاینده می یابد و مصرف و تولید هر دو با خوش بینی انجام می گیرند. دوره های رونق معمولا با افزایش تولید؛ سطح سرمایه گذاری به ویژه در زمینه ایجاد ظرفیتهای تولید جدید؛ بسط اعتبارات؛ افزایش قیمتها؛ بیکاری نازل؛ اشتغال کامل؛ وفراوانی تشکیل بنگاههای اقتصادی مشخص می شود.

دوران رکود، دوران کسادی، بحران. تمام خصوصیات این دوره در مقابل دوران رواجی قرار دارد. حجم تولید و تجارت کاهش یافته مخصوصاً در مورد کالاهای بادوام حتی در مورد بعضی از آنها معمولاً حجم تولید به کم تر از حجم مصرف می‌رسد. عدم اشتغال هدایت می‌کند به پایین آمدن قیمت مزرعه‌ها و کارایی بالای نیروی کار. نرخ بهره پایین می‌آید مگر در مواردی که ریسک بالا باشد. سایر هزینه‌ها گرایش به کاهش داشته و هماهنگ با قیمت فروش خواهد بود.

اگر بخواهیم کشور خودمان را در یک دسته اقتصادی قرار بدهیم مطمئنا با وضعیت موجود در دسته رکود اقتصادی قرار داریم تا رونق اقتصادی.

اقتصاد ایران در سال 1391 با ثبت رشد منفی 8/5 درصدی، شدیدترین رکود اقتصادی در سال‌های پس از جنگ را تجربه کرد. بر مبنای آخرین گزارش‌های رسمی، اگرچه رشد اقتصادی در نیمه اول سال 1392، با اندکی تغییر به منفی 1/3 درصد رسیده است، اما همچنان ارقام منفی را ثبت کرده است. 

 از مهم‌ترین عوامل بروز رکود شدید اقتصادی اخیر می توان به تحریم‌‌های اقتصادی شامل تحریم نفتی، تحریم مالی و تحریم شرکت‌های ایرانی که در مجموع از مهم‌ترین عوامل بروز رکود شدید اقتصادی طی سال‌های اخیر بوده و کماکان از مهم‌ترین عوامل تداوم رکود اقتصادی است، کاهش شدید درآمدهای نفتی، جهش نرخ ارز و بی‌ثباتی ارزی ، سخت‌تر شدن مبادلات مالی و کالایی با کشورهای خارجی، افزایش ریسک و نااطمینانی و کاهش امنیت اقتصادی؛ تشدید تحریم‌های اقتصادی و افزایش تنش در روابط خارجی از مسیر تشدید نااطمینانی و کمرنگ کردن امنیت اقتصادی و ریسک سرمایه‌گذار. اشاره کرد،

این در حالیست که با وجود تاکید بسیار زیاد کارشناسان اقتصادی از رکود و آثار مخرب این رکود سخن می گویند و  رئیس جمهور حسن روحانی فقط در سال 94، 14 بار خبر عبور کشور از رکود داده بود.

مروری می کنیم بر اظهارات که دکتر روحانی در خصوص عبور از رکود اقتصادی در سال 1394 داشته است:

1- نشست روساي هيات امناي مناطق آزاد در قشم (9 فروردين 1394 )

امروز اقتصاد کشور از دوره رکود خارج شده است.

2- ديدار نوروزي با مسئولان و مديران قوه قضائيه (دوشنبه 17 فروردين 1394 )

هدف دولت در سال گذشته خروج از رکود و مهار تورم فزاينده بود که به فضل الهي دولت در هر دو زمينه توفيقاتي داشته است و بعد از اينکه کشورمان در هشت فصل داراي رکود و رشد منفي بود در سال 93 از رشد مثبت برخوردار شد و نرخ تورم از 35 درصد ابتداي سال گذشته نيز به حدود 15 درصد رسيد.

3- اجتماع بزرگ مردم استان گيلان در رشت (26 فروردين 1394 )

بحمدالله گام هاي سريع تري را در اين مسير برداشته ايم، ما به شما قول داديم که از رکود کشور را خارج مي‌کنيم. کشور در سال 93 از رکود خارج شده امسال به شما وعده مي‌دهيم سال سال رونق اقتصادي خواهد بود.

4- جلسه توسعه و سرمايه گذاران استان گيلان (26 فروردين 1394 )

ما از رکود عبور کرديم و بايد به رونق برسيم

5- دکتر روحاني پيش از عزيمت به اندونزي (1 ارديبهشت 1394)

سال همدلي و همزباني است که با توجه به عبور از رکود، در اين سال به دنبال رونق اقتصادي و رشد اقتصادي قابل قبول هستيم

6- اجتماع بزرگ مردم استان فارس (9 اردیبهشت 1394)

دولت تدبير و اميد هم تورم را توانست مهار بکند و هم توانست رشد توليد را آغاز بکند و از رکود خارج شود

7- جلسه توسعه و سرمايه گذاران استان فارس (9 ارديبهشت 1394)

امروز ما از دوره رکود که معضل بزرگي در کشور بود، عبور کرده‌ايم و در بخش‌هاي مختلف رشد را تجربه کرده‌ايم

8- رييس جمهوري در جلسه شوراي اداري استان فارس (10 اردیبهشت 94)

مهار تورم و خروج از رکود در شرايط تحريم انجام شد

9- اجتماع مردم غرب استان تهران (5 خرداد 94)

رييس جمهوري با اشاره به اينکه همين حضور و اميد شما مردم در 21 ماه گذشته باعث شده در مسايل فرهنگي، رفاهي و شکستن رکود اقتصادي قدم‌هاي موفقي برداريم.

10- جلسه هيات دولت (27 خرداد 1394 )

دولت افتخارش اين است که در شرايط تحريم با رکود و تورم مبارزه کرد و موفق شد.

11- مراسم افطار مسوولان نظام با مقام معظم رهبري (چهارشنبه 3 تير 1394 )

همان شرايط تحريم بود که ما توانستيم با کمک و حضور مردم، تورم را مهار کنيم و از رکود هم خارج شويم،

12- متن نامه به معاون اول دکتر جهانگیری (13 تیر 94)

در دو سال گذشته بيشتر فعاليت‌هاي اين دولت به‌ويژه تلاش‌هاي خستگي‌ناپذير براي رفع تحريم‌ها و بهسازي روابط خارجي، بر اين هدف متمرکز بوده و به موازات تلاش‌هاي انجام شده در حوزه سياست خارجي، گام‌هاي مؤثري نيز براي ثبات‌بخشي به حوزه اقتصاد کلان کشور برداشته شده است که خروج غيرتورمي از رکود در سال 1393، از دستاوردهاي آن به شمار مي‌رود.

13- ديدار رمضاني هيات وزيران با رهبر معظم انقلاب اسلامي (24 تیر 94)

رييس ‌جمهوري در عرصه‌ي اقتصادي، عبور از رکود، تبديل رشد منفي اقتصادي به رشد مثبت، کنترل تورم، کاهش واردات گندم و افزايش صادرات غير نفتي را از دستاوردهاي دولت دانست.

14- گفت وگوي تلويزيوني (12 مرداد 1394)

از روز اول به مردم گفتيم که تا پايان 92 ما تورم را به 35 درصد مي‌رسانيم، آغاز سال مي‌گفتيم تا پايان سال تورم را به 25 درصد که عملاً به 15 درصد رسانديم ما به مردم گفتيم در سال 93 از رکود خارج مي‌شويم و رشد اقتصادي خواهيم داشت ما در اوايل 93 رشد سه درصد خواهيم داشت و رسيديم.

نای ذی خبر ، اما نکته ای که امروز در لایه های مختلف جامعه کاملا واضح و اشکار است  و هیچ گونه ربطی به هیچ جناح سیاسی هم ندارد این است که رکود اقتصادی در تمامی قشرها وصنوف مختلف جامعه از قشر مرفه تا قشر ضعیف، از تولید کننده تا وارد کننده و صادر کننده، از کارگر تا کارمند و کشاورز و همه و همه وجود دارد و زندگی همه را فلج کرده به طوری که همه به این نکته اذعان دارند.

این روزها در تمامی بازارها همه فروشنده هستند و خریداری وجود ندارد. تولید کننده از گرانی مواد اولیه  و بالا رفتن قیمت ها می گوید و از پایین آمدن قیمت های مواد تولیدی ونبود مشتری و خریدار حرف می زند.

فروشنده مسکن به دنبال خریدار می گردد و  هیچ خریداری هم وجود ندارد. همه چیز وهمه شخص راکد هستند و جرات خریدن ندارند.

در حالی که دولتمردان از تغییر مسیر اقتصاد ایران با ارجای برجام خبر می دادند و می دهند اما تاکنون و ماه ها پس از اجرای برجام هنوز تغییری در مسیر اقتصاد و عبور از رکود کنونی در عمل خبری نبوده  است و این رکود را بر سر  سفره های مردم به خوبی می توان دید و لمس کرد.

امسال اولین سال بعد از برجام به حساب می‌آید و ممکن است طرف‌های مقابل ما به تعهدات‌شان عمل نکنند که امیدواریم این گونه نباشد چرا که برای ما شکست بسیار سنگین خواهد بود لذا باید در فرصت‌های پیش‌رو بر کاستی‌های اقتصادی فائق آییم تا در صورت تحقق چنین موضوعی، بدنه اقتصادی محکمی با اتکاء به توان داخلی داشته باشیم و آن هم اقتصاد مقاومتی  و عمل به آن می باشد، هر چند برجام واقتصاد مقاومتی در تقابل یکدیگر نیستند و نخواهند بود و هر نهادی باید کار خودش را انجام بدهد.

در صحبت‌های مقام معظم رهبری نیز همیشه شاهد هستیم که اقتصاد مقاومتی را راهی برای برون رفت از رکود حاکم بر جامعه مطرح می کنند.

رهبر معظم انقلاب با انتخاب شعار "اقتصاد مقاومتی؛ اقدام و عمل" در واقع فرصت عمل به دولتمردان، مجریان و همه تصمیم‌گیران کشور داده‌اند و امید می‌رود با اتخاذ سیاست‌های درست شاهد پیاده‌سازی ارکان اقتصاد مقاومتی در کشور باشیم