چگونه بهترین استفاده را از تکنولوژی ببریم؟

زمان در گذر است و تکنولوژی هر لحظه بیشتر از قبل در حال پیشرفت، هر روز که می گذرد، علم و تکنولوژی جدیدی به دنیای انسان ها اضافه می شود.

در چند سال اخیر، گوشی های همراه، اینترنت و فضاهای مجازی حضور پررنگ و نقش بسزایی در بین خانواده های ایرانی یافته و به عنوان یکی از اعضای اصلی خانواده ها شناخته شده است.

همه بر این باور هستند که تکنولوژی های جدید مفید خواهند بود اما اگر روش استفاده صحیح از آن را بدرستی نیاموخته باشیم، برای هرکدام از ما به نحوی دردسر ساز خواهد شد.

متاسفانه این روزها راهروهای دادگستری پر از زوج های جوانی است که به دلیل استفاده بی رویه از این تکنولوژی دچار اختلاف شده اند یادختران و پسرانی که به دام سواستفاده گران افتاده اند.

در همین خصوص به سراغ چندتن از همشهریان رفته ایم که نظرات آنان را با هم می خوانیم.

استفاده از تکنولوژی موبایل های هوشمند چه کمکی به شما کرده است؟

مریم رجبی متاهل، دارای یک فرزند در پاسخ به سوال ما چنین پاسخ داد: تکنولوژی و اینترنت باعث دسترسی آسان و راحت به اطلاعات شده و علاوه بر اثرات خوب و مناسب، معایبی دارد که اگر به طور صحیح از آن استفاده نگردد، عوارضی را به جا می گذارد.

تکنولوژی ارتباطات را خیلی آسان کرده و هزینه را کاهش داده است امااگربدون هدف وقت زیادی را برای وبگردی بگذاریم، نتیجه مطلوبی ندارد اما در صورتی که هدفمند باشد، در یاد گیری و آموزش بسیار مفید خواهد بود.

فاطمه رسولی، متاهل و دارای دو فرزند پسر در خصوص تکنولوژی می گوید: بیشترین کمک تکنولوژی و فضای مجازی باعث شده است تا در جایگاه یک زن، مادر و همسر، مطالب مفیدی از قبیل خانه داری، تربیت فرزندان، همسرداری و ... را بیاموزم، همچنین در دنیای مجازی دوستان قدیمی ام را پیدا کرده ام که سبب شده تمام خاطرات گذشته برایمان مرور شود.

علی غفوری دانشجوی سال آخر زبان و ادبیات انگلیسی در این خصوص این چنین پاسخ داد: لفظ تکنولوژی معانی بسیاری دارد، ولی آنچه که مدنظر شماست، بیشتر استفاده نامناسب از موبایل های هوشمند است، این نوع ابزار تکنولوژی از جهات مختلف با کاربردهای گوناگون به افراد کمک می کند، به تبع به من نیز با توجه به نوع تحصیلات و شغلم کمک شایانی نموده است.

در طول روز چند ساعت، برای اینترنت و فضاهای مجازی وقت می گذارید؟

رجبی اظهار داشت: برای استفاده از اینترنت و فضای مجازی زمان مشخصی ندارم، اما تا زمانی که در منزل باشم و مودم روشن باشد، به طور مرتب موبایلم را چک میکنم و از اینترنت، اخبار، سرگرمی ها، مطالب مفید و... را دنبال می کنم، همچنین این تکنولوژی در یادگیری زبان انگلیسی کمک زیادی به من کرده است.

در ادامه رسولی افزود: معمولا در طول شبانه روز، بعد از انجام کارهای خانه و با توجه به شرایط آن روز، به طور متوسط 4 ساعت از وقتم صرف اینترنت و فضای مجازی می شود، هرچند باتوجه به اینکه همسرم 6 بعد از ظهر به منزل می آیند، سعی می کنم در آن زمان دیگر از موبایل استفاده نکنم و با خانواده ام باشم.

غفوری نیز با تاکید بر اینکه استفاده از اینترنت نسبت به دیگر جهات مصرفی فرهنگ موبایلی متفاوت است، گفت: روزانه بیش از 8 ساعت را به استفاده از اینترنت با توجه به نوع کار تحقیقاتی و مطالعاتی و تحصیلی خود می پردازم اما در خصوص استفاده از شبکه های مجازی و با توجه به تجربه ناخوشایند در استفاده این چنینی به کمتر از ساعتی در شبانه روز کاهش داده ام.

آیا استفاده از این تکنولوژی برای شما ضرری نیز داشته است؟

مریم رجبی می گوید: اگر به طور غیر هدفمند و بی رویه از فضای مجازی و اینترنت استفاده کنم، مانع انجام به موقع تکالیف زندگی و رسیدگی به خانواده ام می شود که دلخوری همسر و فرزندم را به دنبال دارد.

رسولی اظهار داشت: با برنامه ریزی که برای استفاده از این تکنولوژی دارم و همچنین توجه به هشدارهایاز سوی پلیس فتا جهت استفاده از فضاهای مجازی، خوشبختانه تاکنون برای من ضرر و مشکلی نداشته است.

آیا این تکنولوژی باعث تنهایی شما شده است؟

رجبی در پاسخ به سوال فوق گفت: از جهاتی صله رحم را کمرنگ تر کرده است، اما موجب رابطه بیشتر، بصورت مجازی با فامیل شده و از حال و اتفاقات خانوادگی به سبب ساخت گروه های مجازی بیشتر باخبر می شویم.

فاطمه رسولی نیز چنین گفت: قبل از استفاده از این تکنولوژی بیشتر بیرون می رفتم، دوستان و اقوام را ملاقات می کردم و فرزندانم را بیشتر به پارک و تفریح می بردم، اما متاسفانه الان تا وقت آزاد پیدا می کنم به سراغ فضای مجازی می روم و این باعث تنهایی من شده است.

غفوری نیز پاسخ داد: در گذشته سبب چنین حادثه ای برای من شده بود، اما با شناخت به موقع و آسیب شناسی آن از این امر جلوگیری کردم و امروز استفاده از این نوع ابراز را کنترل و مدیریت می کنم.

آیا اینترنت و فضاهای مجازی بر روابط خانوادگی شما تاثیری گذاشته است؟

رجبی اظهار داشت: نمی توان گفت بدون تاثیر بوده است، زمانی که اطرافیان یا همسرم از تکنولوژی استفاده نمی کنند اعتراضات بیشتری دارند که دلخوری و هم صحبتی کمتر با اعضای خانواده را در پی دارد.

رسولی چنین گفت: سعی میکنم در مهمانی و جمع از موبایل استفاده نکنم، اما در منزل هرچند بر روی روابط خود و همسرم تاثیری نگذاشته است، اما گاهی اوقات اعتراض فرزندانم را به همراه دارد که متاسفانه باعث شده است بین رابطه ام با فرزندانم فاصله بیاندازد.

غفوری با اشاره به حادثه تلخی که در زندگی شخصی وی در خصوص با نحوه استفاده از تکنولوژی های موبایلی افتاده است، گفت: بله بسیار تاثیر گذار بوده و همچنان نیز عواقب آن گریبانگیر من است، مدت زمان طولانی است که به سراغ مدیریت این مقوله پرداخته ام اما همچنان نیز با آن درگیر هستم.

شاید تنها کسانیکه واقعا میتوانند تفاوت دنیای تکنولوژیک امروز و دنیای سنتی دیروز را بخوبی تشریح کنندو تاثیر تکنولوژی بر روابط افراد درون خانواده را مشاهده نمایند،پدر بزرگها و مادر بزرگها هستند ، برای فهم تاثیر اینگونه تکنولوژیها، در ادامه به سراغ مریم قارئی(همسر مرحوم بنایی)، بزرگ خانواده رفته ایم تا با وی در این خصوص گفت و گو کنیم:

وی اظهار داشت: متاسفانه فرزندان ما نوعی اعتیاد به گوشی های همراه و فضاهای مجازی پیدا کرده اند که حتی در وقت خواب هم از آن جدا نمی شوند.

قارئی ادامه داد: دشمنان کانون خانواده را نشانه گرفته اند که امروزه با گوشی های موبایل و اینترنت به هدف خود نزدیک شده اند.

وی افزود: این گونه برنامه ها بنیان خانواده را متزلزل کرده وباعث به وجود آمدن انحرافات اخلاقی در بسیاری از جوانان شده است.

قارئی گفت: متاسفانه گوشی های موبایل بیشتر وقت افراد جامعه را گرفته و هیچ چیز مفید و آموزنده ای به نسل جدید آموزش نمی دهد و فرزندان ما به جای مطالعه و کتاب خواندن، و قت خود را به تباهی می کشانند.

مادربزرگ خانواده قارئی که با توجه به وضعیت اینروزها جهت استفاده از موبایل و اینترنت، مودم خانه را جمع کرده و اجازه استفاده از آن را هنگام مهمانی ها به فرزندان خود نمی دهد، بیان کرد: وقتی فرزندان و نوه هایم برای دیدنی به منزل من می آمدند، با روشن بودن مودم همه از بزرگ و کوچک، مرد و زن، با گوشی هایشان مشغول می شدند و در فضای مجازی سیر می کردند، دیگر کسی کاری به ما قدیمی ها نداشت، به همین دلیل تصمیم گرفتم وقتی فرزندانم نزد من می آیند مودم را جمع کرده تا دوباره مثل قبل همه با هم باشند.

آنچه را که با هم خواندیم، پاسخ برخی از شهروندان به سوالات ما بود که از فواید و مضرات تکنولوژی های جدید مخصوصاً تلفن های هوشمند گفتند .در ادامه برای ریشه یابی و علل تمایل افراد به اینگونه تکنولوزیها و آشنایی هرچه بیشتر با این موضوع به سراغ دکتر بهبود خادمی ،جامعه شناس ، مشاور و تحلیل گر مسائل اجتماعی رفتیم.

دکتر بهبود خادمی ،جامعه شناس ، مشاور و تحلیل گر مسائل اجتماعی:

قرار گرفتن 85 درصد کاربران در معرض آسیب های اخلاقی و ناهنجاری های فناوری اطلاعات

دکتر خادمی در این خصوص بیان کرد: امروزه تلفن همراه به عنوان یک ابزار ضروری شناخته شده است، این وسیله چندرسانه ای و منحصربه فرد و متنوع، انواع مختلفی از محتوا، کارکردها و فناوری ها را در خود جای داده است و به عنوان یکی از محبوبترین وسیله رسانه ای در سراسر جهان تبدیل شده است.

مشاور و تحلیل گر مسائل اجتماعی ادامه داد: می توان تلفن همراه را به عنوان ابزار رسانه ای اصلی در دستان مردم دانست که اخبار در اختیارشان می گذارد، دسترسی به اطلاعات را ممکن می سازد و برای استفاده از آن به هیچ موقعیت یا دلیل خاصی نیاز نیست.

وی افزود بدون تردید یکی از واقعیت های جهان امروز،پیشرفت و گسترش تکنولوژی و فناوری و نحوه استفاده از آن است، برای ورود به تکنولوژی از هر نوع آن ابتدا باید ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و ... آن جامعه بررسی شده تا در استفاده از آن دچار تاخر فرهنگی نشویم.

خادمی اظهار داشت: تاخر فرهنگی حالتی است که در آن بعد مادی یک عنصر فرهنگی از جامعه ای دیگر اخذ شده و بعد معنوی و چگونگی بارگیری آن عنصر مورد غفلت و فراموشی قرار می گیرد.

وی تصریح کرد: در دنیای امروز جوامع ابتدا تکنولوژی را وارد کرده و بعد از بروز مشکلات مرتبط با آن، به بررسی راهکارهایی پرداخته می شود که این امر هیچ توجیه عقلانی ندارد، هرچند باید متذکر شدکه تکنولوژی و فناوری به ذات خود هیچ عیبی ندارد، بلکه نحوه استفاده و بکارگیری آن است که می تواند در زندگی اجتماعی و فردی انسان ها مساله ساز شود.

مشاور و تحلیل گر مسائل اجتماعی گفت: هرپدیده اجتماعی که در جامعه شکل می گیرد و وارد چرخه زندگی بشر می گردد، دارای کارکردها و پیامدهای مثبت، منفی، آشکار و پنهان اند که در مورد پدیده چندرسانه ای تلفن همراه نیز قاعده فوق مصداق دارد.

خادمی افزود: نحوه استفاده از تکنولوژی دارای جنبه سالم و ناسالم بوده و افراد با توجه به آموزش ها و مهارت های خود، یکی از این دو جنبه را انتخاب می کنند.البته گاهی به صورت خود آگاه یعنی از طریق خانواده، جامعه و ... و زمانی نیز به صورت ناخودآگاه برای تخلیه هیجان به سمت این وسیله کشیده می شوند.

با توجه به سخنان دکتر خادمی حال سوال این است، چگونه می توان استفاده از تلفن همراه را به سمت و جهتی هدایت نمود که بیش از پیش دارای پیامد و کارکرد مثبت بوده و به کارکرد اصلی خود که تسهیل در امور زندگی و برقراری صحیح ارتباطات است، رسید؟؟؟

دکتر خادمی در پاسخ به این سوال اظهار داشت: از جمله کارکردهای مثبت این وسیله ارتباطی می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1-گسترش شبکه های اطلاعاتی و قابلیت دسترسی اکثریت مردم به اطلاعات.

2-برخورداری از تبادل آزاد اطلاعات، البته در چارچوب قوانین، ارزشها و هنجارهای فرهنگی پذیرفته شده.

3-بالابردن میزان تعاملات اجتماعی هم به شکل واقعی و هم کنشگران مجازی.

4-پشت سرگذاشتن محدودیت های زمانی و مکانی.

5-پرکردن اوقات فراغت به ویژه برای کودکان و نوجوانان.

6-با توجه به وجود نرم افزارهای متفاوت که در تلفن های همراه قابل نصب هستند، افراد می توانند عضو گروه های علمی شده و خود به خود مثل موتور جستجوگر گوگل از اطلاعات علمی بهره ببرند.

وی ادامه داد: از کارکردها و پیامدهای این وسیله ارتباطی نیز می توان غافل شد، به گونه ای که افراد، خانواده ها و حتی جوامع را با مشکلاتی روبه رو ساخته است،از جمله این پیامدها می توان به چند مورد اشاره نمود:

1-تهدید بنیاد خانواده و متزلزل شدن پایه های آن به گونه ای تعاملات درون خانوادگی را به حد بسیار پایینی تنزل داده است، به عبارتی اعضای خانواده همچون دانه های شن در ساحل دریا کنار هم اند اما بیگانه از هم اند.

2-کاهش ارتباط عاطفی نوجوانان با خانواده هایشان و جایگزین کردن دوستان مجازی و غریبه با آنها.

3-بروز رفتار وقیحانه و زشت به ویژه بین نوجوانان و دانش آموزان بدلیل فقدان نظارت و آموزش از طرف والدین، که تحقیقات نشان می دهد85 درصد کاربران در معرض آسیب های اخلاقی و ناهنجاری های فناوری اطلاعات قرار دارند، که کودکان و نوجوانان در این نمونه گیری بیشتر است.

4-تغییر در ادبیات گفتاری و نوشتاری کاربران و استفاده کنندگان تلفن های همراه.

5-ورود به حریم خصوصی زندگی افراد به ویژه شخصیت های مشهور و انتشار صحنه هایی از زندگی خصوصی آنها.

6-تحقیقات نشان داده است که بین استفاده و وابستگی به تلفن همراه با افزایش ارتباط ناسالم و افت تحصیلی رابطه وجود دارد.

7-بدلیل سست شدن ایمان و کم رنگ شدن اصول اخلاقی از جمله حیاء، عفت و غیرت، برخی از افراد خصوصی ترین عکس های خود و خانواده را در این فضا منتشر می کنند و این را نوعی فرهنگ عالی و رفتار ....می دانند و گاهی از عکس های ساختگی و ویرایش شده برای ضربه زدن به آبرو و شخصیت دیگرافراد استفاده می کنند.

این جامع شناس ،مشاور و تحلیل گر مسائل اجتماعی عنوان کرد: برای آنکه بتوان از تلفن های همراه استفاده بهینه داشته و جنبه های مثبت آن را تقویت نمود، راهکارهای زیر پیشنهاد می شود:

1-پایبندی به هنجارهای خانواده و اصول مذهبی در کنار آموزش درست کاربری و استفاده از این ابزار چندرسانه ای به ویژه برای کودکان و نوجوانان.

2-فرهنگ سازی در جامعه، چراکه با آسیب های اجتماعی نمی توان صرفا با اقدامات پلیسی و ابزار قهرآمیز مقابله نمود، این فرهنگ سازی بخصوص باید با محوریت اقشار نوجوان و جوان صورت گیرد.

3-قطعا نمی توان با تکنولوژی قهر کرد و کاملا آن را کنار گذاشت، اما می توان قواعد و قوانینی در زندگی فردی، خانوادگی و اجتماعی بطور رسمی و غیر رسمی وضع نمود و استفاده از آن را قاعده مند کرد.

4-عامل بودن به انجام تعهدات و قواعد در خصوص چگونگی استفاده از تلفن همراه از سوی والدین و اینکه خودشان نیز مقید به بکارگیری توصیه هایی باشند که به فرزندانشان دارند.

5-رعایت اصول اخلاقی و به عبارتی فرهنگ فضای مجازی.