دیوان عالی کشور چه وظایفی دارد؟

وقتی نام «دیوان عالی کشور» مطرح می‌شود، بسیاری تصور می‌کنند این دیوان مانند یک دادگاه تجدیدنظر، تمام احکام دادگاه‌ها را دوباره بررسی می‌کند؛ اما وظایف آن گسترده‌تر و در عین حال محدود به مواردی است که قانون تعیین کرده است. 
 
بر اساس اصل ۱۶۱ قانون اساسی، مهم‌ترین مأموریت دیوان عالی کشور، نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم و ایجاد وحدت رویه قضایی است. 

 
 از مهم‌ترین وظایف و صلاحیت‌های آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: 
 
نظارت بر اجرای صحیح قوانین در محاکم 
ایجاد وحدت رویه قضایی؛ از جمله از طریق صدور آرای وحدت رویه در موارد مقرر قانونی. 
رسیدگی فرجامی در مواردی که قانون پیش‌بینی کرده است؛ بنابراین هر رأیی قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور نیست. 
حل اختلاف در صلاحیت و تعیین مرجع صالح در موارد مقرر قانونی. 
رسیدگی به برخی درخواست‌های اعاده دادرسی کیفری در حدود صلاحیت قانونی دیوان. 
 
نکته مهم: دیوان عالی کشور اصولاً برای رسیدگی مجدد به همه جزئیات یک پرونده مانند یک دادگاه تجدیدنظر تشکیل نشده است؛ در رسیدگی فرجامی، انطباق رأی با قانون و موازین شرعی و رعایت مقررات اساسی دادرسی اهمیت ویژه‌ای دارد. 
 
همچنین سازوکار اعاده دادرسی موضوع ماده ۴۷۷ قانون آیین دادرسی کیفری با اعاده دادرسی عادی متفاوت است و نباید این دو را با یکدیگر یکی دانست.