لزوم حفظ زیستگاه‌های طبیعی و مشارکت در احیای آن

✍🏻 به قلم محمد جواد رنجبر

⭕ محیط زیست (زیست بوم) به همه محیط‌هایی گفته می‌شود که در آن به نوعی زندگی جاری است؛ به عبارتی دیگر محیط زیست، عوامل طبیعی و زیستی پیرامون ما و آنچه که در اطراف ما است؛ از جمله زیستگاه‌ها را شامل می‌شود؛ و هر چه مولفه‌های زیستی سالم‌تر و پایدارتر باشد، زیست ما نیز سالم‌تر خواهد بود. بنابراین اصلی‌ترین بسترِ حیات، زیستگاه هست.

⭕زیستگاه محیط طبیعی است که گونه‌های مشخص جانوری یا گیاهی در آن زیست می‌کند که امروز توسط عوامل مختلفی در معرض تهدید و تخریب قرار گرفته و آسیب‌های فراوانی به این بستر وارد شده است؛ که این خود سبب نابودی تدریجی زیستگاه می‌شود؛ و به تبعِ آن نابودی تنوع زیستی را به دنبال دارد.

⭕عوامل مختلفی در تخریب و از بین رفتن زیستگاه‌ها نقش دارند که می‌توان آن را در دو بخش عوامل طبیعی و انسانی دسته بندی نمود.

⭕ در بخش عوامل طبیعیِ تخریبِ زیستگاه از جمله مراتع و جنگل‌ها (عرصه‌های منابع طبیعی) می‌توان به:

🔹 ۱- بارش باران‌های شدید و سیلابی

🔹۲- بادهای شدید و طوفانی

🔹۳- در جه حرارت بالای محیط 

🔹۴- یخبندان 

🔹۵- خشکسالی‌های مداوم

🔹۶- صاعقه 

🔹۷- آفات و بیماری‌های نباتی 

🔹۸- فرسایش بافت خاک و... اشاره کرد.

⭕ *اما در بخش عوامل انسانی می‌توان موارد زیر را نام برد:*   

🔹۱- دستیازی‌های خارج از قاعده انسان در طبیعت

🔹۲- فعالیت‌های معدنی

🔹۳- چرای بیش از ظرفیتِ دام در عرصه‌های طبیعی 

🔹۴- بروز آتش‌سوزی‌های عمدی یا سهوی در مناطق جنگلی 

🔹۵- بوته کنی و تخریب مراتع 

🔹۶- شکستن و آسیب رساندن به درختان بخصوص گونه‌های بوم زای منطقه (اندومیک) 

🔹۷- قطع درختان جنگلی و...

⭕ با این مقدمه سوالی که مطرح می‌شود این است که: چگونه می‌توان به تثبیت قلمرو جنگلی و حفظ آن کمک کرد و با چه روش‌هایی می‌توان سرعت نابودی درختان و جنگل را در طبیعت کاهش داد؟

🔹۱- طبیعت می‌تواند خود را بازیابی و بازسازی کند اگر و فقط اگر از دخالت‌های انسانی دور بماند که البته این به ده‌ها و شاید قرن‌ها زمان نیاز باشد. (اگر تا آن زمان چیزی از طبیعت باقی بماند)

🔹۲- مورد بعد این که ما به کمک طبیعت بشتابیم و آهنگ تخریب‌ها را کند کنیم و برای تسریع در فرایندِ ترمیم و بازسازی، به روش‌های زیر همت گماریم:

الف- همگان متعهد و ملزم شویم که داشته‌های فعلی را با چنگ و دندان حفظ نماییم و به واسطه جلوگیری از تخریب به حفاظت آن کمک کنیم.

ب- با کاشت گونه‌های بوم زا و سازگار با اقلیم منطقه به وسعت رویشگاه‌های جنگلی بیفزاییم.

 رسیدن به این مهم، در راستای کمک به بهسازی و بهبود شرایط طبیعی زیست بوم شدنی است اگر:

 *همگی سعی داشته باشیم و همت گماریم تا فرهنگِ سلامتِ محیط زیست در بین مردم نهادینه شود و این مهم قابل دستیابی است اگر آموزش این مفاهیم را از سنین کودکی برای نونهالان به طور جد آغاز کنیم.* همچنین با نظارت کارشناسانِ امور منابع طبیعی در اجرای برنامه‌های مشارکتی در زمینه احیا و حفاظت رویشگاه‌های جنگلی و کاشت درختان بومی در نواحی که دچار آسیب جدی شده است کوشا باشیم.

 به امید روزی که طبیعت حالِ خوبی داشته باشد.