آزادسازی حریم قنات تاریخی آبادزردشت پس از سالها کشمکش و تلاشهای مستمر، به یکی از مهمترین دستاوردهای حقوقی و اجتماعی در منطقه نی ریز تبدیل شده است.
این قنات که از دیرباز به عنوان یکی از منابع اصلی تأمین آب کشاورزی و آشامیدنی در این منطقه به شمار میرفته، در سالهای اخیر به کانونی برای درگیریهای حقوقی میان مالکین آب قنات و مالکان برخی باغهایی که در مسیر این قنات واقع شدهاند، تبدیل شده بود.
*درخواست مالکین قنات برای آزادسازی حریم بر اساس قوانین و مقررات*
مالکین قنات آبادزردشت از سالها پیش خواستار آزادسازی حریم این قنات بر اساس قوانین کشور بودند. طبق ماده ۴۶ قانون مدنی ایران، هر قنات دارای حریم خاصی است که برای حفظ آب آن و جلوگیری از دستدرازی به این منابع آبی، تعیین شده است. این حریم، که باید حداقل به اندازهای باشد که از خشک شدن قنات و کاهش کیفیت آب آن جلوگیری کند، به وضوح در قانون مشخص شده است و بر اساس آن، هیچگونه تصرفی در این حریم نمیتواند به ضرر منابع آبی صورت گیرد.
مالکین آب قنات آبادزردشت به دلیل برخی تصرفات در مسیر این قنات و موانعی که برای دسترسی مستقیم به آب قنات ایجاد شده بود، خواستار اجرای دقیق این قوانین و آزادسازی حریم قنات شدند، اما در برابر این خواسته، برخی از مالکان باغها که زمینهایشان در مسیر قنات قرار داشت مقاومتهایی از خود نشان دادند و به دلایل مختلف موافق اجرای این درخواستها نبودند.
*ورود دکتر غضنفر نژاد به ماجرا و تلاش برای حل مسأله از طریق گفتگو*
وضعیت پیچیده این اختلافات حقوقی تا سال ۱۴۰۰ ادامه داشت تا اینکه دکتر غضنفر نژاد پس از انتصاب بعنوان ریاست دادگستری شهرستان نی ریز، با توصیه دکتر طهماسبی نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی وارد میدان حل این مشکل شد.
ایشان با حضور در مناقشه طرفین دعوا و دعوت از مالکین قنات و باغها برای رسیدن به توافق، نقش کلیدی در حل این مسأله ایفا کرد.
توصیه ریاست دادگستری نی ریزی این بود که طرفین مسأله را از طریق قانون پیگیری کنند و به جای تداوم اختلافات، از راههای قانونی برای حل و فصل اختلافات استفاده کنند.
با پیگیریهای ایشان و همکاریهایی که میان مالکین قنات و مالکان باغها شکل گرفت، سرانجام در سال جاری حکم قطعی به نفع مالکین قنات صادر شد. این حکم تأکید داشت بر آزادسازی حریم قنات و رعایت قوانین مربوط به منابع آبی.
*مشکلات اجرایی و تأخیر در اجرای حکم*
اگرچه حکم قطعی قضائی در خصوص رهاسازی حریم قنات صادر شده بود، اما در ماههای اخیر، برخی از مشکلات اجرایی و دخالتهای غیرضروری از سوی برخی مانع از اجرای به موقع این حکم شد و این موضوع موجب بروز اعتراضات میان مالکین قنات شد و کار به جایی رسید که اعتراضات مالکین قنات در سفر استاندار جدید فارس در محضر استاندار بیان شد
*دستور استاندار فارس و برنامههای آتی برای اجرای حکم*
در سفر اخیر استاندار جدید فارس به نی ریز، صدای اعتراض مالکین قنات به گوش مسئولین رسید و با دستور مستقیم استاندار ، مقرر شد که در صورت عدم توافق طرفین و عدم دستیابی به صلح، حکم قطعی حداکثر ظرف ۱۵ روز آینده به اجرا درآید. این دستور موجب آرامش نسبی در میان مالکین قنات که جمعیتشان بیش از ۵۰۰ نفر است شد و نوید حل نهایی این مشکل را به همراه داشت.
نهایتاً طی این پروسه قانونی و قضائی که با همکاری دکتر طهماسبی نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی ، ریاست دادگستری ، دادستان عمومی و انقلاب، جهاد کشاورزی و نیروی انتظامی ادامه یافت و به نتیجه رسید،موجب گردید فردا جمعه عملیات رسمی درختکاری در حریم قنات آبادزردشت با حضور مردم و مسئولین آغاز شود.
فردا کاشت درختان در مسیر حریم قنات انجام خواهد گرفت تا علاوه بر حفظ منابع آبی و رها سازی حریم قنات، منظر طبیعی منطقه نیز تقویت شود.
این اقدام نه تنها به حل و فصل یک مشکل حقوقی و قانونی مهم منجر شده، بلکه نشاندهنده همبستگی و همکاری میان مردم و مسئولین برای حفاظت از منابع آبی و میراث فرهنگی است.
آزادسازی حریم قنات تاریخی آبادزردشت به عنوان یک گام مهم در حفظ منابع آبی و بهبود شرایط زیستمحیطی در منطقه نی ریز، نقطه عطفی در توسعه پایدار و حفظ منابع طبیعی این منطقه خواهد بود.